Olieprijs op hoogste niveau sinds juli door aanhoudende impasse rond Hormuz

De prijs van Brent-olie steeg woensdag voor de vierde dag op rij en noteerde rond de 91 dollar per vat, het hoogste niveau sinds eind juli. De Amerikaanse referentieolie West Texas Intermediate ging mee omhoog en werd verhandeld boven de 85 dollar. Beide contracten wonnen deze week elke dag terrein, nadat een tijdelijk staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran maandag afliep zonder dat er een nieuwe overeenkomst kwam.

Waarom de Straat van Hormuz de prijs blijft bepalen

Door de Straat van Hormuz loopt ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieproductie en een vergelijkbaar aandeel van de mondiale handel in vloeibaar aardgas, meldt de Amerikaanse Energy Information Administration. Zij noemt de doorvaart een cruciaal knelpunt. Sinds eind februari, toen de gevechten begonnen, houdt Iran de waterweg feitelijk gesloten. Het effect op de olieprijs is rechtstreeks: minder ruwe olie die via de straat kan worden vervoerd betekent een krapper fysiek aanbod. Daardoor lopen prijzen al op door de onzekerheid over de doorvaart, nog voordat er daadwerkelijk een vat olie verloren gaat.

Die onzekerheid nam deze week toe. Een hoge Iraanse functionaris zei tegen Reuters dat Teheran overgaat op een "volledig offensieve" militaire houding, gezien de diplomatieke impasse. President Trump zei dinsdag dat er geen gesprekken met Iran gaande zijn en hield vol dat de straat open blijft, een directe tegenspraak van het Iraanse standpunt dat de doorvaart gesloten is. De Verenigde Arabische Emiraten zeggen dat Iran deze maand al zeven van hun schepen heeft aangevallen, goed voor een vijfde van alle scheepvaartaanvallen sinds het begin van de oorlog, aldus The Wall Street Journal. Een bulkcarrier werd geraakt in de straat ten oosten van Oman, waarbij de hoofdwerktuigkundige om het leven kwam, meldden maritieme veiligheidsbedrijven.

Rederijen wijken al uit

De reactie van olieproducenten en rederijen laat zien dat de verstoring niet alleen op de financiële markten wordt ingeprijsd, maar ook in de logistiek doorwerkt. Het Iraakse kabinet keurde dinsdag nieuwe regelingen goed om ruwe olie te exporteren via alternatieve internationale en lokale bedrijven en meerdere exportkanalen, met contracten die vanaf 1 september drie maanden lopen. Twee grote Chinese rederijen sturen hun tankers helemaal niet meer door de Straat van Hormuz en de Bab-el-Mandebstraat, en halen ladingen nu buiten de Golf op, melden brancheleiders en tankertrackers die door Seeking Alpha zijn geciteerd.

Saudi Aramco hervatte vorige week de belading vanuit twee terminals binnen de Straat van Hormuz, na een onderbreking van drie weken. Tussen 12 en 16 augustus laadden drie zeer grote ruwe-olietankers elk ongeveer 2 miljoen vaten, en later deze maand staan er nog zes gepland, meldde Reuters. De Saoedische export ondervindt daarnaast ook druk van een blokkade door de Houthi's in de Rode Zee, waardoor Aramco een deel van de leveringen moet omleiden naar de haven van Yanbu.

Ook de obligatiemarkten bewegen mee

De verstoring reikt verder dan alleen de oliemarkt. De rente op de Amerikaanse 30-jaars staatsobligatie, het tarief dat de overheid betaalt om voor dertig jaar geld te lenen, bereikte dinsdag intraday een piek van 5,33%, het hoogste niveau in bijna twintig jaar, meldde Reuters. De rente op Duitse 10-jaars staatsobligaties steeg naar het hoogste niveau in 15 jaar. Analisten van Deutsche Bank zeggen dat deze bewegingen laten zien dat staatsobligatierentes "in verschillende landen" meerjarige hoogtepunten bereiken. Zij wijzen op aanhoudende begrotingsdruk die los staat van het conflict met Iran. Handelaren wegen af of aanhoudend hogere energiekosten de inflatie hoog houden, wat de kans vergroot dat centrale banken de rente langer hoog houden.

De voorzitter van het Iraanse parlement noemde voorwaarden voor het heropenen van de straat, waaronder het opheffen van de Amerikaanse marineblokkade van Iraanse havens en het beëindigen van de sancties tegen Iraanse olie, meldt Iraanse staatsmedia. Washington heeft niet laten blijken aan deze voorwaarden te willen voldoen, en de VS blijft schepen onderscheppen die proberen Iraanse havens te bereiken. Omdat er geen onderhandelingen gepland staan en het staakt-het-vuren is verlopen, is er geen duidelijk tijdpad voor wanneer, of of, het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz weer volledig op gang komt.