ASML

• Naast lithografiemachines levert ASML ook meetsystemen en optimalisatiesoftware voor siliciumplakken (wafers), waardoor de apparatuur diep in het productieproces van chipfabrieken verankerd raakt.
• Het grote park aan geplaatste machines levert terugkerende inkomsten op uit onderhoud en productiviteitsupgrades, goed voor €3,3 mld omzet in het derde kwartaal van 2026.
• De mix van geavanceerde systemen en margerijke upgrades bracht de brutomarge in het derde kwartaal van 2026 op 57,5%, wat zorgt voor een hoge winstgevendheid.
• ASML heeft meer kasgeld dan schulden en beschikte eind derde kwartaal 2026 over €12,7 mld aan kasmiddelen en kortetermijnbeleggingen als financiële buffer.

• Voortdurende technologische vernieuwing vereist hoge jaarlijkse onderzoekskosten van €4,7 mld in boekjaar 2025, die bij een tragere verkoop direct op de winstmarge drukken.
• Net als de rest van de sector kampt ASML met exportbeperkingen en een geconcentreerde klantenkring, waardoor strengere handelsregels of uitgestelde orders de verkoop direct kunnen afremmen.
• Met een k/w van 43,74 op de gerapporteerde winst tot en met het derde kwartaal van 2026 zijn hoge verwachtingen ingeprijsd, waardoor tegenvallers de koers flink kunnen drukken.
• Kapitaalbeslag in voorraden en klantvorderingen zorgt voor sterke kwartaalschommelingen in de vrije kasstroom en bracht de current ratio (kortlopende liquiditeit) in het derde kwartaal van 2026 op een krappe 0,74.

De productie van deze complexe chips vraagt om meer extreme-ultravioletlithografie (EUV) en precisie-meetsystemen, waardoor de vraag naar de meest geavanceerde machines en software-upgrades aantrekt. Als die verschuiving doorzet, stijgt de gemiddelde verkoopprijs per systeem en drukken de vaste productiekosten minder zwaar op het resultaat. Een teken hiervan is dat de brutomarge zich handhaaft rond of boven het niveau van 57,5% uit het derde kwartaal van boekjaar 2026. Bevestiging volgt zodra de orderportefeuilles in de sector verder oplopen en de winst per aandeel richting de analistenraming van €55,93 voor boekjaar 2027 groeit.

Strengere regels voor reserveonderdelen en lokaal onderhoud kunnen de service-inkomsten raken, terwijl handelstarieven of schaarste aan kritieke grondstoffen de eigen productiekosten opdrijven. Daarnaast blijft de sector gevoelig voor de investeringscycli van een handvol grote chipfabrikanten. Als de vraag in eindmarkten zoals de auto-industrie afkoelt en klanten leveringen uitstellen, zorgen de vaste productiekosten direct voor druk op de marges. Dit scenario tekent zich af zodra klanten leveringen doorschuiven en de vrije kasstroom weer onder druk komt. In het eerste kwartaal van boekjaar 2026 sloeg die al eens om naar min €6,71 per aandeel. Een tweede signaal is verdere krapte in de kortlopende liquiditeit, nadat de current ratio in het derde kwartaal van boekjaar 2026 zakte naar 0,74.