VS geeft signaal voor blokkade van Straat van Hormuz zonder einddatum, olie wint 5-6% op weekbasis

Het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz kwam vrijdag vrijwel stil te liggen nadat opnieuw twee schepen waren aangevallen. De Verenigde Staten lieten weten dat hun marineblokkade van Iraanse havens voorlopig kan aanhouden, zonder vastgestelde einddatum. Olieprijzen sloten hoger op dit nieuws: West Texas Intermediate voor levering in september steeg 1,4% tot $82,40 per vat, en Brent voor levering in oktober won 1,7% en kwam uit op $88,52. Beide benchmarks stegen deze week 5-6%, meldt Reuters.

Waarom er zo weinig schepen varen

Scheepvaartvolger Kpler telde donderdag slechts negen schepen die de straat overstaken. Dat is iets meer dan de vijf van de dag ervoor, maar nog altijd ver onder het gemiddelde van ongeveer 12 schepen per dag deze maand. Voordat de oorlog tussen de VS, Israël en Iran in februari begon, voeren dagelijks meer dan 130 schepen door de straat. Energy Aspects houdt het huidige gemiddelde nog lager, op vijf schepen per dag. Dat was 14 na een memorandum van overeenstemming tussen Washington en Teheran in juni, dat de spanningen tijdelijk had verlicht.

Door de Straat van Hormuz gaat een groot deel van alle ruwe olie die wereldwijd over zee wordt vervoerd. Een vertraging in het scheepvaartverkeer verkrapt daardoor het wereldwijde aanbod en drijft de prijzen op, ook zonder een formele sluiting. De Abu Dhabi National Oil Company meldde dat twee van haar schepen donderdag zijn aangevallen. De regering van de Verenigde Arabische Emiraten wees Iran aan als verantwoordelijke; Iran gaf geen reactie.

Van militaire druk naar economische isolatie

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth zei dat de marine de blokkade van Iran op de lange termijn kan volhouden door schepen te laten rouleren. Minister van Financiën Scott Bessent zei tegen Newsmax dat Washington "volgende week" nieuwe economische maatregelen tegen Iran zal aankondigen. Volgens hem zijn deze maatregelen ongeëvenaard in de geschiedenis van economische isolatie van een land. De maatregelen komen bovenop de bestaande marineblokkade, aldus Bessent, en markeren een verschuiving van militaire aanvallen naar langdurige economische druk. Het doel is Teheran te dwingen zijn kernprogramma op te geven.

De gesprekken om voort te bouwen op het staakt-het-vuren van juni liggen stil. Irans nieuwe veiligheidschef Mohsen Razaei zei dat de straat pas weer opengaat zodra de VS een einde maken aan de oorlog en de blokkade, bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en instemmen met een staakt-het-vuren voor de hele regio. Irans minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi beschuldigde Washington van herhaalde inlichtingenfouten en waarschuwde voor een nog grotere misrekening rond de straat.

Krapper aanbod treft een markt met overschot

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) schreef in zijn maandrapport dat het wereldwijde tekort aan olie verder zal verergeren. De voorraden zullen in het derde kwartaal naar verwachting twee keer zo snel dalen als eerder werd geschat, door de verstoringen als gevolg van de oorlog. Dit gebeurt ondanks dat de hoge prijzen en het conflict zelf al drukken op de vraag, aldus het IEA.

De verkrapping rond Hormuz gaat gepaard met een aparte ontwikkeling: een toename van het aanbod. OPEC-afgevaardigden keurden op 2 augustus een verdere productieverhoging van 188.000 vaten per dag goed voor september. Daarmee is de productiebeperking van 1,65 miljoen vaten per dag die de groep in 2023 had ingesteld, volledig teruggedraaid. De eigen productie van OPEC steeg in juli al met 1,16 miljoen vaten per dag, tot 19,44 miljoen vaten. David Russell, wereldwijd hoofd marktstrategie bij TradeStation, zei dat de sluiting van de straat samenviel met een moment waarop de markt al met een overschot kampte. Hij noemde dit een van de meest pessimistische en optimistische ontwikkelingen die zich tegelijk voordoen. Volgens hem schrikt het onvoorspelbare overheidsoptreden handelaren af om grote posities in te nemen, in welke richting dan ook.

Olie krijgt ook steun van Oekraïense drone-aanvallen op Russische raffinaderijen en pijpleidingen. Die troffen de Russische infrastructuur in juli minstens 30 keer. De Russische verwerkingscapaciteit voor ruwe olie bedroeg die maand gemiddeld 3,51 miljoen vaten per dag, het laagste niveau in 24 jaar, aldus EA Analytics.