De kern
Technische analyse is niet complete onzin.
Maar de veel sterkere claim — dat een particuliere belegger met grafiekpatronen eenvoudig en structureel de markt kan verslaan — wordt door het bewijs niet gedragen.
Dat onderscheid is belangrijk.
Wat technische analyse probeert
Technische analyse kijkt vooral naar:
- historische koersen;
- handelsvolume;
- trends;
- steun en weerstand;
- voortschrijdende gemiddelden;
- patronen in grafieken.
De onderliggende gedachte is dat koersgedrag informatie bevat over wat hierna kan gebeuren.
En daar zit een kern van waarheid in.
Momentum bestaat bijvoorbeeld daadwerkelijk: aandelen die relatief sterk presteerden, hebben historisch gemiddeld enige tijd de neiging gehad relatief sterk te blijven.
Maar:
momentum als statistisch verschijnsel is niet hetzelfde als ieder willekeurig patroon dat iemand op een grafiek tekent.
Wat zegt het onderzoek?
De wetenschappelijke literatuur is gemengd.
Sommige studies vinden voorspellende waarde in technische handelsregels, vooral in bepaalde markten en perioden. Andere vinden dat het voordeel verdwijnt wanneer rekening wordt gehouden met transactiekosten, risico, data-mining en testen buiten de oorspronkelijke onderzoeksperiode.
Een brede literatuurreview vond dan ook geen simpele consensus; met name wanneer transactiekosten worden meegenomen verdwijnen veel gevonden winsten. (ScienceDirect)
Recente studies vinden in sommige markten nog steeds winstgevende trendregels, maar de persistentie is zwak en verschilt sterk per markt en periode. (ScienceDirect)
Dat is iets heel anders dan:
“Een dubbele bodem betekent dat het aandeel gaat stijgen.”
Het grootste probleem: achteraf zie je overal patronen
Pak een historische koersgrafiek.
Teken:
- een lijn langs de toppen;
- een lijn langs de bodems;
- een moving average;
- support;
- resistance.
Achteraf lijkt het vaak verbluffend duidelijk.
Daar zit precies het probleem.
Je weet al hoe de grafiek eindigde.
In realtime zijn er tientallen mogelijke patronen. Een paar zullen achteraf perfect lijken te hebben gewerkt.
Dat heet data-mining wanneer het systematisch gebeurt: genoeg regels testen en je vindt vanzelf iets dat in historische data fantastisch werkte.
De echte test is:
werkt dezelfde vooraf vastgelegde regel ook daarna?
Daar wordt het bewijs veel zwakker.
Waarom gebruiken professionals grafieken dan?
Omdat prijsinformatie wel degelijk nuttig is.
Een professionele belegger kan technische data gebruiken voor:
- liquiditeit;
- uitvoering;
- trend;
- volatiliteit;
- positiebeheer;
- momentum.
Maar dat betekent niet dat de fundamentele waarde van een bedrijf uit een hoofd-schouderpatroon kan worden afgelezen.
Een grafiek vertelt je wat de prijs heeft gedaan.
Niet rechtstreeks wat het bedrijf waard is.
De BTW-positie
Wij gooien prijs- en momentumdata niet weg.
Integendeel: momentum kan een relevant signaal zijn.
Maar we behandelen een technisch signaal als informatie, niet als een glazen bol.
Als een bedrijf:
- slechter wordt;
- extreem duur is;
- schuldenproblemen heeft;
dan verandert een mooie grafiek dat bedrijf niet in een goede belegging.
Wat de meeste beleggers verkeerd begrijpen
Een patroon dat achteraf zichtbaar is, is geen bewijs dat het vooraf bruikbaar was.
En een strategie die bruto winstgevend is, hoeft dat na spreads, transacties, belasting en fouten niet meer te zijn.
De Buy The Winners-les
Koersgedrag bevat informatie.
Maar een grafiek vervangt geen begrip van wat je bezit, wat je ervoor betaalt en welk risico je neemt.
Gebruik technische signalen desnoods als één datapunt.
Niet als waarzegger.
