De kern
Een goede beursvoorspelling klinkt achteraf logisch.
Dat is precies waarom voorspellers zo overtuigend lijken.
De voorspellingen die fout waren verdwijnen uit beeld.
De ene rake voorspelling blijft jarenlang in de biografie staan.
Waarom voorspellen zo moeilijk is
De koers van vandaag bevat wat miljoenen marktdeelnemers op dit moment weten en verwachten.
Om de markt van morgen goed te voorspellen, moet je dus niet alleen weten wat er morgen gebeurt.
Je moet weten wat er gebeurt ten opzichte van wat iedereen vandaag al verwacht.
Dat is een veel hogere lat.
Stel dat iedereen een recessie verwacht.
De economie krimpt inderdaad.
Toch kan de beurs stijgen wanneer de recessie minder ernstig blijkt dan verwacht.
De voorspeller had economisch gelijk.
En toch zat zijn beursvoorspelling fout.
Voorspellers hebben nog een probleem
De wereld produceert voortdurend nieuwe informatie.
Oorlogen.
Verkiezingen.
Nieuwe technologie.
Renteveranderingen.
Fraude.
Pandemieën.
Bedrijfscijfers.
Niemand heeft die volledige toekomstige informatiestroom vandaag.
Daarom kan geen model alle toekomstige koersen simpelweg uitrekenen.
Waarom zien we dan steeds dezelfde goeroes?
Omdat media andere prikkels hebben dan beleggers.
“Wij weten het niet precies”
is vaak een goede analyse.
Het is alleen een slechte televisiekop.
“De beurs gaat 30 procent crashen”
krijgt aandacht.
Wanneer die voorspelling niet uitkomt, volgt een jaar later een nieuwe voorspelling.
Komt hij één keer wel uit, dan verschijnt:
“De man die de crash voorspelde waarschuwt opnieuw.”
Dat is survivorship bias in de media.
Professionele analisten zijn niet waardeloos
Ook hier moeten we onderscheid maken.
Analisten kunnen zeer waardevol zijn voor:
- bedrijfsmodellen;
- sectorinformatie;
- omzetramingen;
- marges;
- concurrentie;
- scenario’s.
Maar hoe verder de horizon, hoe groter de onzekerheid rond exacte voorspellingen. Onderzoek naar analistenverwachtingen laat zien dat forecast errors reëel en persistent zijn, terwijl analisten tegelijkertijd vatbaar zijn voor overconfidence. (CFA Institute Research and Policy Center)
Een model kan dus enorm nuttig zijn zonder een betrouwbare glazen bol te zijn.
Voorspelling versus scenario
Daar zit voor BTW een belangrijk verschil.
Slecht:
“De AEX staat in december op 1.050.”
Beter:
“Als winsten 8 procent stijgen en de waardering gelijk blijft, ontstaat ongeveer dit scenario. Daalt de waardering, dan ziet de uitkomst er anders uit.”
Dat tweede probeert niet de toekomst exact te raden.
Het laat zien welke aannames de uitkomst bepalen.
Wat de meeste beleggers verkeerd begrijpen
Zelfvertrouwen en nauwkeurigheid zijn niet hetzelfde.
De persoon die het hardst praat weet niet automatisch het meest.
En iemand die één beroemde crisis voorspelde hoeft geen bovengemiddeld vermogen te hebben om de volgende te voorspellen.
De Buy The Winners-les
Voorspellingen kunnen helpen om scenario’s te begrijpen.
Behandel ze nooit als feiten uit de toekomst.
De betere vraag is niet:
Wat voorspelt deze expert?
Maar:
Welke aannames zitten onder zijn voorspelling — en wat gebeurt er als één daarvan fout is?
