Kifid oordeelt: banken niet aansprakelijk voor geautoriseerde helpdeskfraude

Het financiële klachteninstituut Kifid heeft geoordeeld dat banken niet aansprakelijk zijn voor schade door helpdeskfraude als klanten de overboekingen zelf autoriseren. Deze uitspraak volgt op een zaak van twee klanten van SNS Bank. Zij verloren €59.000 aan oplichters die zich voordeden als bankmedewerkers.

De uitspraak verduidelijkt het juridische verschil tussen 'geautoriseerde' en 'ongeautoriseerde' betalingen. Volgens de Commissie van Beroep van het Kifid hoeft de bank in dit geval geen vergoeding te betalen. De slachtoffers verhoogden namelijk zelf hun daglimiet en voerden de transacties handmatig uit. Dit blijft zo wanneer slachtoffers door fraudeurs onder druk zijn gezet of zijn gemanipuleerd.

Grenzen aan de verantwoordelijkheid van banken

In deze specifieke zaak installeerden de slachtoffers software om hun scherm te delen. Hierdoor kon de fraudeur meekijken in hun online bankomgeving. De oplichters overtuigden de klanten vervolgens om het geld in drie delen over te maken. De bank blokkeerde de eerste betaling in eerste instantie voor onderzoek. De klanten namen echter zelf contact op met de bank op instructie van de fraudeur. Zij beweerden dat het geld voor de aankoop van een camper was, waarna de bank de blokkade ophief.

Het Kifid concludeerde dat de bank haar zorgplicht niet heeft geschonden. Volgens het tribunaal waren er onvoldoende alarmsignalen om de bank te waarschuwen voor mogelijke fraude. Dit gold zeker nadat de klanten zelf een geloofwaardige verklaring gaven voor de overboekingen.

Geautoriseerde versus ongeautoriseerde fraude

Deze uitspraak legt een belangrijk gat bloot in de bescherming van Nederlandse bankklanten. Banken moeten slachtoffers van 'ongeautoriseerde' fraude meestal wel compenseren. Hierbij krijgt een crimineel toegang tot een rekening zonder tussenkomst van de eigenaar. Bij 'geautoriseerde' fraude geldt die automatische bescherming echter niet.

Een woordvoerder van het Kifid merkte op dat het doorslaggevende punt is wie de overboeking start. Bij 'grove nalatigheid' van de klant hoeven banken geen schadevergoeding te betalen. Maar ook zonder grove nalatigheid zijn geautoriseerde betalingen volgens de huidige wet wezenlijk anders. Hierdoor ligt de financiële last bij de rekeninghouder en niet bij instellingen zoals ING Groep N.V. of ABN AMRO Bank N.V.

De beslissing valt op omdat het Kifid in april nog opriep tot meer flexibiliteit voor slachtoffers van geraffineerde manipulatie. Voorlopig bevestigt de uitspraak echter dat de verantwoordelijkheid bij de klant ligt. De rekeninghouder moet zelf controleren of een eigen overboeking wel legitiem is.

Hoe vond je dit artikel?