Belastingen zijn een vaste kostenpost in beleggen. Hoe vast precies, is in Nederland op dit moment minder duidelijk dan ooit. Box 3, het stelsel waarin vermogen wordt belast, is de afgelopen jaren meerdere keren gewijzigd, juridisch aangevochten, en wordt nu opnieuw herzien. De richting is duidelijk; de exacte uitwerking nog niet. Wat wel vaststaat is het basisprincipe: vermogen boven een bepaalde grens wordt jaarlijks belast, ongeacht of je iets verkoopt of niet. Hoe hoog dat tarief is en op welke grondslag, daar is op dit moment veel om te doen.
Gemaakt door
Mario
Box 3 in 2026
Voor 2026 ligt het belastingvrije vermogen volgens de Belastingdienst op €59.357 per persoon. Voor fiscale partners samen is dat €118.714. Over vermogen boven die grens betaal je belasting tegen het tarief van 36 procent over een vastgesteld voordeel uit sparen en beleggen.
Het oude stelsel werkte met een verondersteld rendement: de Belastingdienst stelde een fictief rendement vast en hief daar 36 procent over, ongeacht wat je werkelijk had verdiend. Dat stelsel is door de Hoge Raad afgekeurd voor situaties waarin het werkelijk rendement lager was. De Belastingdienst werkt sindsdien met een tegenbewijsregeling, en het kabinet werkt aan een nieuw systeem op basis van werkelijk rendement. De exacte regels en de invoeringsdatum staan op het moment van schrijven nog niet vast.
Het kerngegeven blijft: vermogen boven de vrijstelling wordt jaarlijks belast. Hoe en hoeveel — dat blijft de komende jaren een onderwerp om in de gaten te houden.
Wat dit betekent in de praktijk
Vermogen onder de grens betaalt geen box 3. Wie begint met een bescheiden portefeuille en die onder de vrijstelling van €59.357 per persoon houdt, betaalt geen belasting over zijn beleggingsrendement. Voor wie nog in de opbouwfase zit, is dat een reëel voordeel.
Een negatief rendement verlaagt je aanslag niet direct. In box 3 wordt je vermogen belast, niet je rendement zelf. Als je portefeuille daalt, daalt ook de grondslag waarover je betaalt, maar een verlies kun je niet verrekenen zoals dat in sommige andere landen wel kan. Wel kun je in bepaalde gevallen via de tegenbewijsregeling aantonen dat je werkelijk rendement lager was.
Dividendbelasting wordt verrekend. Op dividend dat Nederlandse bedrijven uitkeren, wordt 15 procent dividendbelasting ingehouden. Dit wordt later verrekend met je inkomstenbelasting. Het is dus geen extra heffing bovenop box 3, maar een voorheffing die uiteindelijk wordt teruggegeven of verrekend.
Fiscale aandachtspunten
Lijfrente of pensioenbeleggen kan relevant zijn. Wie jaarruimte heeft en via een lijfrente of bankspaarproduct belegt, doet dat buiten box 3. Het geld is gebonden tot de pensioenleeftijd en de regels zijn specifiek, maar voor sommige beleggers kan belastinguitstel een rol spelen.
Houd rekening met de vrijstellingsgrens. Wie meerdere vermogensbestanddelen heeft, spaargeld, beleggingen, een tweede woning, telt ze allemaal mee voor box 3. Fiscale partners mogen de grondslag verdelen. Hoe dat uitpakt, hangt af van de persoonlijke situatie.
Herbalanceer via nieuwe inleg, niet via verkopen. In box 3 betaal je toch over het vermogen, dus belastinguitstel is beperkt. Maar transactiekosten vermijd je wél door via inleg te corrigeren in plaats van te verkopen. Dat scheelt op de lange termijn.
Een eerlijke kanttekening
Box 3 is in beweging — letterlijk al jaren. Wat vandaag geldt, kan over twee jaar anders zijn. Wie serieus wil nadenken over de fiscale kant van zijn portefeuille, doet er goed aan dit periodiek te controleren via de Belastingdienst en de officiële berichtgeving — en een belastingadviseur te raadplegen als het vermogen substantieel wordt.
BTW geeft hier context en achtergrond. Voor persoonlijk belastingadvies geldt: dat is maatwerk, en daarvoor heb je een adviseur nodig die jouw volledige situatie kent.
Wat de meeste beleggers verkeerd begrijpen
Veel mensen denken dat box 3 alleen geldt voor 'rijke' beleggers. In werkelijkheid raakt het iedereen die boven de vrijstelling van €59.357 per persoon uitkomt — en wie consequent inlegt, bereikt die grens sneller dan hij denkt. Voor partners samen ligt de grens op €118.714.
De BTW-les
Belasting is geen detail achteraf. Het is een jaarlijkse kostenpost die het samengestelde effect kan verminderen. Wie zijn fiscale positie kent — en niet pas in maart van het jaar erna — voorkomt verrassingen en kan keuzes beter plannen.
Laatst gecontroleerd op mei 2026. Fiscale regels wijzigen — controleer voor jouw aangifte de actuele stand bij de Belastingdienst.
Test je kennis
Beantwoord 3 korte vragen om deze les af te ronden.
Je hebt minstens 3 goede antwoorden nodig.


