Je eerste belegging doen

Een broker kiezen

Een broker is het platform waar je aandelen en ETF's koopt en verkoopt. Voordat je iets kunt kopen, heb je een rekening nodig. Bij de keuze van een broker zijn vier dingen belangrijk.

1. Kosten per transactie. Sommige brokers rekenen een vast bedrag per order, doorgaans tussen €2 en €5. Anderen rekenen een percentage van het orderbedrag. Bij kleine bedragen kan een vast tarief relatief duur zijn, bij grote bedragen juist voordelig. Let ook op het bewaarloon — een jaarlijkse vergoeding die sommige brokers apart in rekening brengen voor het aanhouden van je positie.

2. Beschikbaarheid van wat je wilt kopen. De meeste grote brokers bieden toegang tot Europese en Amerikaanse beurzen. Voor je een rekening opent, kun je het beste controleren of de specifieke ETF of het aandeel dat je voor ogen hebt er ook werkelijk verhandelbaar is.

3. Toezicht en bescherming. Een broker die onder Nederlands of Belgisch toezicht staat — bij de AFM in Nederland of de FSMA in België — of onder een vergelijkbare autoriteit binnen de Europese Unie, biedt jou bescherming via het beleggerscompensatiestelsel. In Nederland zijn beleggingen tot €20.000 per persoon per instelling beschermd, in België tot €20.000 onder vergelijkbare voorwaarden. Belangrijk om te weten: dit beleggerscompensatiestelsel beschermt je tegen fraude of falen van de broker, niet tegen koersverlies. Je effecten worden bovendien meestal aangehouden bij een aparte bewaarinstelling, gescheiden van het vermogen van de broker zelf.

4. Overzicht. Een platform dat je begrijpt is beter dan een platform met meer mogelijkheden die je niet gebruikt. Voor de meeste beleggers is een eenvoudige interface waarin je snel ziet wat je hebt en wat het waard is, prettiger dan een dashboard met grafieken en data die voor professionele handelaars zijn gebouwd.

Hoe een order werkt

Wanneer je iets wilt kopen, geef je een koopopdracht in. Twee varianten zijn het meest gangbaar.

Een marktorder koopt tegen de prijs die op dit moment beschikbaar is op de beurs. Eenvoudig, en je weet zeker dat de order wordt uitgevoerd. Het nadeel is dat de prijs in een snel bewegende markt iets kan afwijken van wat je op je scherm zag op het moment dat je op kopen drukte.

Een limietorder geeft een maximumprijs op waartegen je bereid bent te kopen. De order wordt alleen uitgevoerd als de koers die grens haalt of eronder zakt. Dat geeft meer grip op de prijs, maar geen garantie dat de order ook werkelijk wordt uitgevoerd.

Bij zeer liquide brede ETF's is een marktorder in normale marktomstandigheden meestal geen probleem. Toch is een eenvoudige limietorder vaak de veiligste standaard: je bepaalt vooraf de maximale prijs die je wilt betalen. Bij kleinere of minder verhandelde aandelen, grotere bedragen of onrustige markten is een limietorder duidelijk verstandiger.

Het moment van beginnen

Veel beginnende beleggers vragen zich af of nu een goed moment is om te beginnen. Het eerlijke antwoord is dat niemand dat weet. Wie vlak voor een daling begint, had beter kunnen wachten. Wie vlak voor een herstel begint, had beter meteen kunnen beginnen. Beide zijn pas achteraf zichtbaar.

Historisch is in één keer beleggen vaak beter geweest dan wachten, omdat markten vaker stijgen dan dalen. Maar dat gemiddelde zegt niets over de eerste week of maand na jouw aankoop. Wie vlak voor een daling begint, voelt direct pijn. Wie vlak voor een herstel begint, is blij dat hij niet wachtte. Beide zijn pas achteraf zichtbaar.

Voor wie het psychologisch een te grote stap vindt om alles in één keer in te leggen, is gespreid beginnen een goede aanpak. Niet omdat het financieel beter is — gemiddeld is het dat niet — maar omdat het de drempel verlaagt om überhaupt te beginnen. En beginnen is wat telt. Hoe je dat gespreid inleggen vormgeeft, behandelen we in les 4.3.

Wat je koopt

Voor wie net begint, is een brede ETF vaak de eenvoudigste manier om een wereldwijd gespreide portefeuille te benaderen. Met één positie heb je eigendom in duizenden bedrijven, verdeeld over sectoren en regio's. Dat is niet de enige mogelijke aanpak, maar wel een praktische manier om niet afhankelijk te zijn van één bedrijf, sector of land.

Bij het kiezen van een ETF zijn vier kenmerken belangrijk. De jaarlijkse kostenratio — de zogeheten TER, of Total Expense Ratio — laat zien wat het fonds zelf jaarlijks aan kosten in rekening brengt. Voor een brede wereldwijde ETF ligt die idealiter onder 0,30 procent per jaar. De omvang van het fonds zegt iets over de verhandelbaarheid: een groot fonds is doorgaans beter te kopen en te verkopen tegen een eerlijke prijs. De replicatiemethode geeft aan hoe het fonds de index volgt — fysiek, waarbij het fonds de aandelen werkelijk in bezit heeft, of synthetisch, waarbij dat via afgeleide producten gebeurt. Voor de meeste beleggers is fysiek transparanter en beter te begrijpen.

Tot slot de vestigingsplaats van het fonds. De meeste grote ETF's zijn gevestigd in Ierland of Luxemburg. Ierland heeft een belastingverdrag met de Verenigde Staten waardoor het fonds slechts 15 procent bronbelasting betaalt op Amerikaans dividend, in plaats van het standaardtarief van 30 procent. Dat verschil blijft in het fonds zitten — en daarmee in jouw rendement. Over decennia kan dat een merkbaar verschil maken voor een wereldwijde portefeuille waarin Amerikaanse aandelen zwaar meewegen.

Wat de meeste beleggers verkeerd begrijpen

Veel beginnende beleggers denken dat hun keuze voor een specifieke broker of een specifieke ETF veel uitmaakt. In werkelijkheid maakt het beginnen zelf veel meer uit dan welke broker of welke ETF. Twee maanden eerder beginnen levert structureel meer op dan twee weken besteden aan het kiezen van het optimale fonds.

De BTW-les

Beginnen is geen detail. Wie wacht op het juiste moment, vindt het meestal pas achteraf. Wie begint met een redelijke broker en een eenvoudige, breed gespreide aanpak, heeft de belangrijkste praktische stap gezet. De verfijning komt later.