Succes kankervaccin Merck en Moderna zorgt voor wilde koersschommelingen

Merck en Moderna meldden dat hun experimentele behandeling tegen melanoom slaagde in een grote, laatstefase-studie. Het is de eerste keer dat een op mRNA gebaseerde kankertherapie een Fase 3-studie succesvol doorstaat. De bedrijven maakten de resultaten bekend op 19 augustus, en de reactie in het aandeel Moderna in de twee handelsdagen daarna bleek bijna net zo opmerkelijk als de wetenschap zelf.

De Fase 3-studie, genaamd INTerpath-001, omvatte 1.137 patiënten met hoogrisico-melanoom dat al operatief was verwijderd. Patiënten kregen ofwel Mercks immunotherapie Keytruda alleen, ofwel Keytruda in combinatie met intismeran, een experimenteel vaccin gebaseerd op mutaties uit de eigen tumor van elke patiënt. De combinatie behaalde beide doelen die de onderzoekers volgden: ze verminderde hoe vaak de kanker terugkeerde en verlaagde het risico dat de ziekte zich naar andere delen van het lichaam verspreidde. Er kwamen geen nieuwe veiligheidsproblemen aan het licht, aldus de gezamenlijke verklaring van beide bedrijven.

Eerst een opmars, dan een scherpe omkeer

Het aandeel Moderna steeg op de dag van het nieuws met wel 177%, waarmee in één handelssessie ongeveer 30 miljard dollar aan beurswaarde werd toegevoegd, meldde Reuters. Merck, dat mede-eigenaar is van de studie en de opbrengsten gelijk verdeelt met Moderna, steeg diezelfde dag ongeveer 12,6% naar een recordhoogte.

De dag erna leverde Moderna een groot deel van die winst weer in: het aandeel daalde met wel 20% doordat beleggers winst namen, volgens marktcommentaar verzameld door financiële data-aanbieders. Merck zakte in vergelijking daarmee slechts licht. Het verschil tussen beide bewegingen komt door de omvang van de bedrijven: de beurswaarde van Moderna lag vóór de aankondiging rond 25 miljard dollar, waardoor één goedkeuring voor melanoom het bedrijf ingrijpend verandert. Keytruda alleen al bracht Merck in het tweede kwartaal ongeveer 8,4 miljard dollar op, een veelvoud van wat één nieuwe indicatie zou kunnen toevoegen.

Shortsellers werden verrast door de omvang van de koersbeweging. De shortpositie in Moderna bedroeg 13,5% van het vrij verhandelbare kapitaal vlak vóór de aankondiging, volgens gegevens van ORTEX. Medeoprichter Peter Hillerberg van dat bedrijf zei dat de omvang van die shortpositie de stijging waarschijnlijk versterkte, doordat pessimistische beleggers hun posities moesten terugkopen.

Waarom Wall Street verdeeld is

Analisten verschillen sterk van mening over de waarde van het resultaat. Alec Stranahan van Bank of America noemde de uitkomst "een keerpunt voor Moderna", verhoogde zijn advies naar Neutral en verhoogde zijn koersdoel van 40 naar 170 dollar. Hij wees er wel op dat de volledige data over de hazard ratio, een statistische maatstaf voor hoeveel beter de behandeling presteert, nog niet zijn vrijgegeven. Hij schat dat de therapie tot 54 miljard dollar aan ongecorrigeerde piekomzet wereldwijd zou kunnen opleveren als ze ook bij andere tumortypes werkt.

Anderen zijn voorzichtiger. Jessica Fye van JPMorgan merkte op dat een succes bij melanoom grotendeels al was verwerkt in de waardering van Moderna van ongeveer 25 miljard dollar vóór de aankondiging. Belangrijker, zei ze, is de vraag of de aanpak ook werkt bij andere kankersoorten die worden onderzocht, waaronder long-, blaas- en niertumoren. Geoff Meacham van Citigroup zei dat volledige bevestiging afhangt van de complete dataset, die rond de conferentie van de European Society for Medical Oncology in Madrid wordt verwacht, van 23 tot 27 oktober.

Ook Merck kreeg een gemengde reactie. RBC Capital Markets verlaagde het advies naar Sector Perform van Outperform, met als reden wat het een "ongekende waardering" noemde voor een bedrijf dat over ongeveer twee jaar het patent op Keytruda verliest. Morgan Stanley koos de tegenovergestelde koers: het verhoogde het advies voor Merck naar Overweight en tilde het koersdoel op van 116 naar 179 dollar, met als argument dat recente vooruitgang in de ontwikkelpijplijn de langetermijnprognose voor een stabiele omzet ondersteunt, ook na het verlopen van het patent. Het aandeel Merck noteert op 152,20 dollar, boven het gemiddelde koersdoel van analisten van 137,73 dollar, terwijl de consensus onder 26 analisten nog altijd op Buy staat.

Wat nog moet worden opgehelderd

De bedrijven hebben tot nu toe alleen de belangrijkste uitkomsten vrijgegeven, niet de onderliggende cijfers die de precieze omvang van het effect laten zien. Dat detail, samen met gegevens over de totale overlevingskans, of patiënten daadwerkelijk langer leven, en niet alleen langer zonder terugkeer van de ziekte, komt pas beschikbaar wanneer de volledige dataset wordt gepresenteerd op een medisch congres, mogelijk al tijdens de ESMO-conferentie in oktober. Tot die tijd kunnen analisten niet volledig beoordelen hoe de combinatietherapie zich verhoudt tot het al sterke trackrecord van Keytruda bij melanoom, wat verschillende analisten omschreven als een hoge lat.

Goedkeuring door toezichthouders is de volgende concrete stap. Merck en Moderna zeiden in gesprek te gaan met de autoriteiten over een mogelijke aanvraag voor goedkeuring, al noemde geen van beide bedrijven een tijdpad. De behandeling kreeg eerder al de Breakthrough Therapy-status van de FDA op basis van data uit een eerdere onderzoeksfase, een status die de beoordelingsprocedure kan versnellen.

De productie vormt een aparte bron van onzekerheid over de mutaties in de eigen tumor van de patiënt. Omdat intismeran voor elke patiënt afzonderlijk wordt gemaakt op basis van diens eigen tumormutaties, kan de productie niet verlopen volgens hetzelfde stramien als bij een massaal geproduceerd vaccin. Geen van beide bedrijven heeft toegelicht hoe het de gepersonaliseerde productie wil opschalen als de therapie wordt goedgekeurd.

Hoe vond je dit artikel?