Kankervaccin van Moderna en Merck slaagt voor laatste testfase bij melanoom

Een op maat gemaakt kankervaccin van Moderna en Merck heeft de doelen van een laatste testfase gehaald. Onderzoekers noemen dit het eerste succes voor een therapeutisch kankervaccin in een gevorderd testtraject, na meer dan een eeuw mislukte pogingen, meldt Reuters.

Aan de studie deden ruim 1.000 patiënten mee met gelokaliseerd melanoom van wie de tumor al chirurgisch was verwijderd. Volgens Reuters voorkwam het vaccin, intismeran autogene genaamd, dat de kanker bij deze groep terugkeerde of uitzaaide. Volledige studiedata zijn nog niet vrijgegeven.

Hoe het vaccin werkt

Het vaccin wordt afgestemd op de tumor van elke individuele patiënt. Het richt zich op maximaal 34 mutaties die uniek zijn voor de kanker van die persoon, en traint het immuunsysteem om cellen met die mutaties te herkennen en aan te vallen. Eerdere kankervaccins die slechts op één of twee mutaties mikten, mislukten, aldus Reuters.

De bedrijven combineerden het vaccin met Keytruda van Merck, een checkpointremmer, een medicijn dat natuurlijke remmen op het immuunsysteem wegneemt zodat het kankercellen kan aanvallen. Melanoom werd deels gekozen omdat deze kankersoort tot de hoogste mutatiegraad van alle kankertypes behoort, en omdat checkpointremmers hier al een bewezen effect hebben.

Tien jaar in de maak

De samenwerking gaat terug tot 2016, toen Merck aan Moderna een vooruitbetaling van $200 miljoen deed. In 2022 volgde nog eens $250 miljoen, waarbij kosten en winsten tussen beide bedrijven worden gedeeld. Dean Li, president van Merck Research Laboratories, en Moderna-CEO Stéphane Bancel hoorden op 13 augustus allebei over het succes van de studie, meldt Reuters.

Bancel vergeleek het nieuws met de testresultaten van Moderna's coronavaccin eind 2020. "Het was een moment waar we ontzettend hard naartoe hadden gewerkt," zei hij.

Wat de bedrijven nu te wachten staat

Goedkeuring door de Amerikaanse toezichthouder zou al volgend jaar kunnen komen, aldus Reuters. Voor beide bedrijven staat er iets anders op het spel. Keytruda van Merck, tot voor kort het best verkopende medicijn ter wereld, verliest later dit decennium zijn patentbescherming. Een nieuwe kankerbehandeling zou die terugval kunnen compenseren. Voor Moderna, wiens aandeel sinds de piek tijdens de pandemie ongeveer 90% is gedaald, biedt het vaccin een mogelijke nieuwe inkomstenbron nu de vraag naar coronavaccins blijft afnemen.

Volgens Reuters is het aandeel Moderna sinds de bekendmaking van de testresultaten met meer dan 130% gestegen. Analisten die door LSEG worden gevolgd, verwachten dat het vaccin tegen 2030 meer dan $1 miljard aan omzet oplevert en tegen 2035 $3 miljard, meldt Reuters. De huidige koers van Moderna van $149,66 ligt ruim boven het gemiddelde koersdoel van analisten van $95,67, een verschil dat laat zien hoezeer de verwachtingen sinds de aankondiging zijn opgeschroefd.

De volgende test voor de technologie is of dezelfde aanpak ook werkt bij kankersoorten met minder mutaties, zoals long-, nier- en alvleesklierkanker. Op korte termijn willen de bedrijven de melanoomdata verder onderzoeken om te zien of het vaccin kan worden verbeterd. "Ik denk niet dat dit onze laatste versie van intismeran is," aldus Bancel.

De Amerikaanse minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. heeft zonder bewijs kritiek geuit op de veiligheid en werkzaamheid van mRNA-vaccins tegen infectieziekten, en schrapte $500 miljoen aan gerelateerde financiering, meldt Reuters. Die achtergrond zou van invloed kunnen zijn op het goedkeuringstraject van het vaccin, ook nu de melanoomresultaten vooruitgang laten zien.

Hoe vond je dit artikel?