Rechtszaak over veiligheid van jongeren bij Meta begint met vraagteken van $1,4 biljoen

De openingsverklaringen begonnen op 18 augustus voor de federale rechtbank in Oakland, Californië, in een rechtszaak die grote gevolgen kan hebben voor de manier waarop Facebook en Instagram omgaan met jonge gebruikers. Een coalitie van attorneys general uit verschillende staten, in deze eerste procedure aangevoerd door Californië, Colorado, Kentucky en New Jersey, onderdeel van een bredere groep van 29 staten die in 2023 een rechtszaak aanspanden, stelt dat Meta zijn platforms bewust verslavend heeft gemaakt voor kinderen en tieners. Volgens de staten heeft het bedrijf het publiek ook misleid over de risico's.

De staten beweren dat Meta functies zoals oneindig scrollen, automatisch afspelen, tellers voor "vind ik leuk"-reacties en aanbevelingsalgoritmes specifiek zo heeft ontworpen dat gebruikers zoveel mogelijk tijd in de apps doorbrengen. Ook zou het bedrijf de Amerikaanse Children's Online Privacy Protection Act hebben overtreden door gegevens te verzamelen van gebruikers onder de 13 jaar, zonder toestemming van ouders. Meta ontkent de beschuldigingen en noemt ze "ongefundeerd". De geëiste schadevergoeding noemt het bedrijf "volstrekt buitenproportioneel".

Waarom het bedrag van $1,4 biljoen omstreden is

Meta heeft in een gerechtelijk document zelf bekendgemaakt dat de boetes, berekend volgens de methode van de staten, kunnen oplopen tot $1,4 biljoen. Dat bedrag ligt dicht bij de eigen beurswaarde van het bedrijf. Advocaten van de staten hebben de behandelend rechter, Yvonne Gonzalez Rogers, inmiddels laten weten dat hun daadwerkelijke eis waarschijnlijk dichter bij $200 miljard ligt. Tijdens een zitting vorige week noemde een van de advocaten zelfs een bedrag van ongeveer $193 miljard.

Juridische experts betwijfelen of het bedrag van een biljoen dollar ooit daadwerkelijk zal worden toegekend. Hoogleraar James Grimmelmann van Cornell Law School zei tegen persbureau Associated Press dat een boete van die omvang "Meta failliet zou laten gaan, de aandeelhouders zou wegvagen en er in de praktijk toe zou leiden dat de staten Meta in handen krijgen." Een jury van acht personen zal een adviserend oordeel geven, maar de uiteindelijke beslissing over aansprakelijkheid en eventuele schadevergoeding ligt bij rechter Gonzalez Rogers.

De opgelegde maatregelen wegen mogelijk zwaarder dan de boete

Naast een geldbedrag willen de staten dat de rechter Meta verplicht tot landelijke leeftijdsgrenzen, het schrappen van oneindig scrollen en aanpassing van de aanbevelingsalgoritmes, zodat het welzijn van gebruikers zwaarder weegt dan hun betrokkenheid bij de app. Mocht blijken dat Meta de privacywet voor kinderen heeft overtreden, dan eisen de staten ook verwijdering van gegevens die zijn verzameld van gebruikers onder de 13 jaar. Datzelfde geldt voor de "algoritmes en modellen" die op die gegevens zijn getraind, een maatregel die rechtstreeks raakt aan de systemen waarop het advertentiebedrijf van Meta draait.

Raúl Torrez, attorney general van New Mexico, die eerder deze maand een gecombineerd vonnis van $942 miljoen tegen Meta binnenhaalde, zei tegen CNBC dat "analisten dit op dit moment niet goed inprijzen." Volgens hem zou een vonnis in Californië "zo enorm kunnen uitpakken dat het de mogelijkheden van dit bedrijf verandert om te financieren wat het in de toekomst nodig heeft." Meta haalt ongeveer 98% van zijn omzet uit advertenties. Daarmee financiert het bedrijf onder meer zijn uitgaven aan AI-infrastructuur, die dit jaar volgens Meta zelf kunnen oplopen tot $145 miljard.

Eerste getuige spreekt over interne bedrijfscultuur

De staten riepen Arturo Béjar, voormalig directeur engineering bij Facebook, op als eerste getuige. Hij verklaarde dat Meta snelheid en de lancering van nieuwe producten belangrijker vond dan veiligheid. Ook zei hij dat hij moeite had gehad om te voorkomen dat zijn eigen tienerdochter op Instagram in aanraking kwam met ongepaste content en toenaderingspogingen van vreemden. Meta's advocaat Paul Schmidt wierp in zijn openingsverklaring tegen dat de staten selectief interne documenten hadden uitgekozen en geen concrete schade in de praktijk hadden aangetoond. Hij wees op veiligheidsmaatregelen zoals ouderlijk toezicht en het contentbeleid voor tieners.

Zowel Mark Zuckerberg als Instagram-topman Adam Mosseri zal naar verwachting getuigen tijdens het proces, dat zes tot acht weken zal duren. Of de rechter alle door de staten geëiste productwijzigingen zal toewijzen, of slechts een beperktere set, zoals eerder gebeurde in New Mexico, waar een rechter oordeelde dat sommige gevraagde aanpassingen konden botsen met wettelijke bescherming voor platforms, blijft een open vraag. Die zal pas worden beantwoord zodra alle getuigenverklaringen zijn afgerond.

Het aandeel Meta daalde de maandag voor de openingsverklaringen met ongeveer 4% en de dag erna nog eens bijna 3%. Dinsdag sloot het aandeel op $543,67. Analisten geven het aandeel gemiddeld een overwegend positief advies ("Strong Buy"), met een gemiddeld koersdoel van $754,14. Tegelijkertijd wordt de recente koersontwikkeling van het aandeel door analisten als pessimistisch beoordeeld.

Hoe vond je dit artikel?