Europese farmabazen waarschuwen voor "langzame doodstrijd" van de sector

Negen topmannen van de grootste Europese farmaceutische bedrijven publiceerden op 22 september een open brief. Daarin waarschuwen ze dat de Europese geneesmiddelenindustrie afstevent op wat ze een "langzame doodstrijd" noemen, tenzij overheden snel ingrijpen. Volgens Reuters staan onder de brief de handtekeningen van de CEO's van AstraZeneca, Novartis, Roche, Novo Nordisk, GSK, Sanofi, Boehringer Ingelheim, Chiesi en Ipsen.

De brief roept de Europese Unie en de lidstaten op om meer publiek geld te steken in geneesmiddelen, klinische studies te versnellen en de bescherming van intellectueel eigendom te versterken. De tekst werd gepubliceerd op de eigen websites van de bedrijven, niet als officieel beleidsvoorstel ingediend.

Hoeveel er volgens de brief op het spel staat

The Telegraph meldt dat de topmannen een concreet bedrag noemen: het Europese handelsoverschot van €220 miljard in farmaceutische producten zou verloren kunnen gaan als de regio verder achterop raakt. Ook stellen ze dat het wegwerken van de achterstand in klinische studies alleen al tot €53 miljard aan economische waarde kan leiden en 82.000 banen kan opleveren.

Wat toegang voor patiënten betreft, stelt de brief dat tot 40% van de nieuw goedgekeurde behandelingen de Europese markt helemaal niet bereikt. Patiënten die wachten op een goedgekeurde behandeling wachten gemiddeld bijna 600 dagen, aldus de weergave van de brief door The Telegraph.

De brief herhaalt ook bekende structurele cijfers. Het Europese aandeel in wereldwijd farmaceutisch onderzoek en ontwikkeling is gedaald naar 31%, tegenover 43% in 1990. Het aandeel in commerciële klinische studies is in tien jaar tijd gehalveerd naar 9%. Europa besteedt ongeveer 1% van het bbp aan geneesmiddelen, tegenover 2% in de Verenigde Staten en 1,8% in China, aldus Reuters.

China's opmars, Britse strijd om kortingen

The Telegraph voegt details toe die het eerdere bericht van Reuters niet bevatte. China, ooit vooral bekend om goedkope generieke geneesmiddelen, heeft Europa voorbijgestreefd op het gebied van klinische studies, farmaceutische patenten en de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Volgens The Telegraph voert het land studies uit die zowel sneller als goedkoper zijn dan in Europa.

In Groot-Brittannië botsten geneesmiddelenfabrikanten vorig jaar met de toenmalige minister van Volksgezondheid, Wes Streeting, over de kortingen die bedrijven aan de National Health Service moeten betalen op de verkoop van geneesmiddelen. Die tarieven werden later verlaagd na druk van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij had Europa beschuldigd van "meeliften" op de Amerikaanse farma-industrie en dreigde met importheffingen op de sector, meldt The Telegraph. Het geschil kostte de Britse belastingbetaler uiteindelijk miljarden ponden extra.

Tot de Britse ondertekenaars van de brief behoren AstraZeneca-voorzitter Michel Demaré en GSK-voorzitter Sir Jonathan Symonds. AstraZeneca kondigde afzonderlijk aan $50 miljard te willen investeren in de Verenigde Staten en voltooide eerder dit jaar een directe notering aan een Amerikaanse beurs. Die stap heeft volgens The Telegraph vragen opgeroepen over de langetermijnbetrokkenheid van het bedrijf bij de London Stock Exchange.

Wat de brief niet garandeert

De in Amsterdam gevestigde gezondheidsjurist Ron Lanton zei tegen Reuters dat Europa nog altijd over "buitengewone wetenschappelijke capaciteiten" beschikt. Maar bedrijven stemmen hun plannen steeds vaker af op het agressievere Amerikaanse beleid, aldus Lanton. Die verschuiving heeft bedrijven er volgens hem al toe aangezet om te heroverwegen waar ze investeren, waar ze producten lanceren en hoe ze die prijzen. Het gaat om een keten van beslissingen die loopt van klinische studies via vergoedingsregelingen tot toegang voor patiënten.

Noch Reuters, noch The Telegraph meldt een concrete reactie van de Europese Commissie of van een lidstaat: geen budgettoezegging, geen hervorming van het proces voor klinische studies, geen wijziging van de octrooiwetgeving. Of de brief het beleid daadwerkelijk verandert, of gewoon een nieuwe ronde is in een langlopende lobbycampagne, is een vraag die de ondertekenaars zelf nog niet kunnen beantwoorden.

Hoe vond je dit artikel?