ECB staat op het punt rente voor het eerst in bijna drie jaar te verhogen

De Europese Centrale Bank staat op het punt haar belangrijkste depositorente donderdag met 25 basispunten te verhogen naar 2,25%. Dat zou de eerste verhoging in bijna drie jaar zijn. De breed verwachte stap onderstreept de vastberadenheid van de ECB om de inflatie te beteugelen, die hardnekkig boven de doelstelling van 2% blijft ondanks de zwakke economische groei in de eurozone.

Een preventieve slag tegen inflatie

In de muntunie van 21 landen bedroeg de inflatie in mei 3,2%, ruim boven de ECB-doelstelling. De kerninflatie steeg voor het eerst sinds het begin van het conflict met Iran, tot 2,5%. Beleidsmakers, van wie sommigen al in april op actie hadden aangedrongen, zullen naar verwachting doorzetten met de verhoging om te voorkomen dat inflatieverwachtingen losraken van de doelstelling. De stap wordt breed gezien als een "verzekeringsverhog­ing" — een voorzorgsmaatregel die teruggedraaid kan worden als de prijsdruk afneemt.

"Ze moeten de rente dit keer verhogen, simpelweg om de verwachtingen te sturen," zei Richard Portes, hoogleraar aan de London Business School. "Als ze dat niet doen, zal de markt concluderen dat de ECB bereid is de inflatie de vrije loop te laten."

Evenwichtsoefening: groei versus prijsstabiliteit

Het besluit van de ECB valt in een klimaat van kwetsbare economische groei en verhoogde geopolitieke risico's. Het aanhoudende conflict tussen de VS en Iran heeft de energieprijzen opgedreven, wat de taak van de centrale bank verder bemoeilijkt. Hoewel er sinds april een fragiel staakt-het-vuren van kracht is, hebben hernieuwde vijandelijkheden — waaronder nieuwe Amerikaanse luchtaanvallen — de twijfel over mogelijke verstoringen van de wereldwijde olievoorziening levend gehouden.

Economen zijn verdeeld over de noodzaak van een strakker beleid. Holger Schmieding van Berenberg waarschuwt dat de ECB een "beleidsfout" riskeert door de rente te verhogen in een stagnerende arbeidsmarkt met zwakke consumentenvraag. Anderen stellen dat ingrijpen nu een langdurig inflatieprobleem kan voorkomen.

Waar beleggers op letten

De aandacht gaat niet alleen uit naar de renteverhoging zelf, maar ook naar de uitspraken van ECB-president Christine Lagarde tijdens de persconferentie na het besluit. Handelaren zullen haar woorden nauwlettend analyseren op aanwijzingen over verdere verkrapping in de komende maanden, met name tijdens de vergadering van september. Markten rekenen momenteel op twee extra renteverhogingen in het komende jaar, al zal de ECB deze week waarschijnlijk geen definitief pad vastleggen.

"Wij verwachten dat de ECB de deur openlaat voor verdere maatregelen, maar veel flexibiliteit wil behouden gezien de aanzienlijke twijfel over de vooruitzichten," zei Henry Cook, senior econoom bij MUFG in Londen.

Gevolgen voor leners en markten

Voor bedrijven en huishoudens betekent de renteverhoging hogere financieringskosten op een moment dat de economische activiteit al zwak is. Bedrijven in energie-intensieve sectoren, zoals reizen en vrije tijd, kunnen te maken krijgen met hernieuwde druk op hun marges. Consumenten zullen mogelijk hogere rentes zien op hypotheken en leningen.

De euro, die de afgelopen sessies dicht bij een tweemaandse dieptepunt heeft gehandeld, zou enige steun kunnen vinden als Lagarde een strakkere koers signaleert. De verdere koersontwikkeling van de munt hangt echter uiteindelijk af van zowel de beleidssignalen van de ECB als de ontwikkeling van de geopolitieke spanningen.

De weg vooruit

Het besluit van donderdag markeert waarschijnlijk niet het einde van de verkrappingscyclus van de ECB. Beleidsmakers zullen naar verwachting benadrukken dat verdere verhogingen mogelijk blijven als de inflatie aanhoudt. De centrale bank staat voor een dubbele uitdaging: voorkomen dat inflatie structureel verankerd raakt, en tegelijkertijd navigeren door een onzeker economisch en geopolitiek landschap.

Hoe vond je dit artikel?