MACD-histogram gebruiken — momentum aflezen

MACD-histogram in het kort

• Het histogram = MACD-lijn min signaallijn, getekend als staafjes rond een nullijn
• Staafjes boven nul: de MACD-lijn ligt boven de signaallijn; staafjes onder nul: andersom
• Langere staafjes betekenen versnellend momentum, kortere staafjes vertragend momentum
• Het histogram reageert sneller dan de twee onderliggende lijnen
• Het meet alleen beweging in de koers, niet of een aandeel goedkoop of duur is

Hoe de drie onderdelen samenhangen

MACD staat voor Moving Average Convergence Divergence. De indicator bestaat uit drie delen die op elkaar voortbouwen, en het histogram is het laatste in die rij.

De MACD-lijn zelf is het verschil tussen twee voortschrijdende gemiddelden van de koers: een korter en een langer exponentieel gemiddelde. Beweegt de koers snel omhoog, dan loopt het korte gemiddelde voor op het lange en stijgt de MACD-lijn. De signaallijn is op zijn beurt een afgevlakt gemiddelde van de MACD-lijn zelf — een tragere versie die de scherpe uitschieters dempt.

Het histogram trekt die twee uit elkaar. Het tekent het verschil tussen de MACD-lijn en de signaallijn als verticale staafjes rond een nullijn. Liggen de twee lijnen ver uit elkaar, dan zie je een lange staaf. Kruisen ze elkaar, dan raakt de staaf de nullijn.

De berekening stap voor stap

De volgorde is vast. Eerst berekent het systeem de twee voortschrijdende gemiddelden van de slotkoers en trekt het korte van het lange af; dat is de MACD-lijn. De gangbare instelling gebruikt hiervoor een gemiddelde over 12 en over 26 perioden, maar elke instelling werkt op dezelfde manier.

Vervolgens berekent het een gemiddelde van die MACD-lijn — standaard over 9 perioden — en dat is de signaallijn.

De laatste stap is een simpele aftrekking: MACD-lijn min signaallijn. Die uitkomst is de hoogte van het staafje voor die periode. Is de MACD-lijn 0,40 en de signaallijn 0,25, dan staat de staaf op +0,15. Zakt de MACD-lijn naar 0,20 terwijl de signaallijn op 0,25 blijft, dan slaat de staaf om naar −0,05. Zo verandert de hoogte mee met elke nieuwe koers.

Waarvoor beleggers het histogram lezen

Het histogram wordt gebruikt om twee dingen te volgen: de overgangen en het tempo.

Een overgang is het moment waarop een staafje van boven naar onder de nullijn gaat of omgekeerd. Dat valt samen met het kruisen van de MACD-lijn en de signaallijn. Omdat het histogram het verschil tekent, zie je dat kruispunt aankomen: de staafjes worden eerst korter voordat ze de nullijn raken.

Het tempo zit in de lengte. Een rij staafjes die steeds langer wordt, betekent dat het momentum versnelt. Worden de staafjes daarna korter terwijl ze nog boven nul staan, dan neemt de kracht achter de beweging af zonder dat de richting al draait. Dat verschil tussen "richting" en "tempo" is precies wat het histogram zichtbaarder maakt dan de twee lijnen los.

Een derde gebruik is divergentie: de koers maakt een nieuwe top, maar de staafjes worden lager dan bij de vorige top. Dat duidt op afnemend momentum onder een doorgaande koersbeweging. Het histogram beschrijft hier wat de koers doet — het zegt niets over de waarde van het bedrijf erachter.

Waarom het histogram sneller reageert

Het histogram is een afgeleide van een afgeleide, en juist daardoor beweegt het eerder dan de lijnen waaruit het is opgebouwd. Het toont niet de stand van de MACD-lijn, maar de verandering in de afstand tot de signaallijn. Die afstand begint al te krimpen voordat een echte kruising plaatsvindt.

Dat snellere karakter heeft een keerzijde. Hoe gevoeliger een signaal, hoe vaker het loos alarm geeft. Korte staafjes die rond de nullijn op en neer schommelen leveren veel omslagen op die nergens toe leiden, vooral in een zijwaartse markt waar de koers nauwelijks richting kiest.

Valkuilen bij het MACD-histogram

Het histogram is een momentum-indicator, geen voorspeller. Het rekent met koersen uit het verleden en loopt dus altijd iets achter op de werkelijke beweging. In een vlakke, richtingloze markt produceert het veel signalen die elkaar opheffen.

Let ook op de instelling. Een korter gemiddelde maakt de staafjes gevoeliger en grilliger; een langer gemiddelde maakt ze trager maar rustiger. Dezelfde koers kan bij twee instellingen een tegengesteld beeld geven, dus een histogram zonder vermelding van de gebruikte perioden zegt weinig.

Tot slot meet het histogram uitsluitend prijsbeweging. Het bevat geen informatie over winst, schuld of waardering, en een uitslag van de staafjes is geen oordeel over of een aandeel goedkoop of duur is. Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies; technische signalen vormen op zichzelf geen koop- of verkoopreden. De indicator werkt op elk verhandelbaar instrument, of dat nu een aandeel in de AEX of de Bel 20 is. In Nederland houdt de AFM toezicht op de markten, in België de FSMA.