Bull market — wat een stijgende markt betekent

Bull market in het kort

• Een bull market is een lange opwaartse fase op de beurs, het tegenovergestelde van een bear market
• De vuistregel: een koersstijging van zo'n 20% of meer vanaf een dieptepunt
• Het draait niet om één goede dag, maar om een trend van maanden tot jaren
• Stijgend vertrouwen, hogere bedrijfswinsten en lage rente versterken zo'n fase vaak
• Een bull market zegt iets over het klimaat, niet over wat een individueel aandeel doet

Wat een bull market precies is

De term beschrijft de stemming én de richting van de markt tegelijk. Koersen gaan over een langere periode omhoog, en beleggers verwachten dat die stijging doorzet. Dat verwachte vervolg houdt de beweging mede in stand: wie rekent op hogere koersen, is eerder bereid te kopen.

Het beeld achter de naam helpt om de twee uitersten te onthouden. Een stier stoot zijn horens van onder naar boven — omhoog, dus de stijgende markt. Een beer slaat met zijn klauw van boven naar beneden, het beeld bij een dalende markt of bear market.

Belangrijk is het verschil tussen ruis en trend. Eén stijgende beursweek maakt nog geen bull market. Het gaat om een aanhoudende opwaartse beweging waarbij tussentijdse dalingen telkens worden goedgemaakt door nieuwe stijgingen. Pas achteraf is vaak precies aan te wijzen wanneer zo'n fase begon en eindigde.

Hoe een stijgende markt op gang komt

Een bull market ontstaat zelden door één oorzaak. Meestal komen meerdere krachten samen. Bedrijven boeken hogere winsten, de economie groeit, en de werkloosheid is laag. Beleggers vertalen dat naar de verwachting dat winsten verder oplopen, en betalen daarom meer voor aandelen.

De rente speelt vaak een hoofdrol. Staat de rente laag, dan levert sparen weinig op en zijn leningen goedkoop. Geld zoekt dan rendement in aandelen, wat de koersen opdrijft. Ook het sentiment versterkt zichzelf: stijgende koersen trekken nieuwe kopers aan, en die nieuwe vraag duwt de koersen verder omhoog.

Die zelfversterking heeft een keerzijde. Naarmate een bull market langer duurt, kan optimisme omslaan in overmoed, waardoor koersen losraken van de onderliggende winsten. Wanneer dat precies gebeurt, valt vooraf niet te zeggen.

Bull market versus bear market

De twee begrippen zijn elkaars spiegelbeeld. Het verschil zit niet alleen in de richting, maar ook in de stemming en het gedrag van beleggers.

Tussen een volwaardige bull en bear market zit nog een tussencategorie: de correctie. Dat is een kortere daling van ongeveer 10% die binnen een bredere stijgende trend kan vallen, zonder dat de bull market voorbij is.

Waarvoor beleggers de term gebruiken

In de praktijk dient "bull market" vooral als beschrijving van het klimaat. Analisten en media gebruiken het om aan te geven dat de brede markt — vaak gemeten via een index zoals de AEX in Nederland of de Bel 20 in België — in een opgaande fase zit. Een index bundelt veel aandelen, zodat één getal de richting van de hele markt laat zien.

Stel dat een brede index achttien maanden lang per saldo blijft stijgen en ruim 20% boven het vorige dieptepunt staat. Dan spreken commentatoren van een bull market, ook al daalt een deel van de individuele aandelen in die periode. De term zegt namelijk iets over het geheel, niet over elk afzonderlijk fonds.

Let op de schaal van de term. Je kunt spreken van een bull market in één sector, in één land, of in de wereldwijde aandelenmarkt tegelijk. Steeds gaat het om dezelfde kern: een langere fase van per saldo stijgende koersen.

Risico's en misverstanden rond een bull market

Het grootste misverstand is dat een bull market garandeert dat het zo blijft. Een stijgende trend uit het verleden zegt niets met zekerheid over de toekomst. Elke bull market eindigt een keer, soms geleidelijk en soms in een scherpe daling.

Een tweede valkuil is dat het woord ten onrechte als koopsignaal wordt opgevat. Dat het klimaat positief is, maakt geen enkel aandeel automatisch een goede aankoop, en hoge koersen kunnen ook betekenen dat je meer betaalt voor dezelfde onderneming. De stemming op de markt en de waarde van een bedrijf zijn twee verschillende dingen.

Tot slot vertekent een bull market het zelfbeeld van beleggers. Wanneer bijna alles stijgt, lijkt elke keuze achteraf juist. Pas in een dalende markt blijkt of een strategie ook tegen een stootje kan. Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies; in Nederland houdt de AFM toezicht op de financiële markten, in België de FSMA.