SpaceX-aandeel daalt 35% vanaf piek na beursgang en raakt recorddiepte

Space Exploration Technologies (SPCX) sloot de week af op $145, een historisch dieptepunt dat neerkomt op een daling van 35% ten opzichte van de intradaghoogste koers van $225,64, bereikt enkele dagen na de historische beursgang. De beurswaarde van het bedrijf daalde van een piek van ongeveer $2,7 biljoen naar circa $1,9 biljoen — een afname van bijna $1 biljoen in minder dan een maand.

Het aandeel zakte ook intradags onder de introductiekoers van $135, een mijlpaal die het debat heeft aangewakkerd over hoe je een bedrijf moet waarderen dat actief is in satellietinternet, herbruikbare raketten én AI-infrastructuur.

Opname in de Nasdaq-100: steun met een kanttekening

SpaceX trad op 7 juli toe tot de Nasdaq-100, slechts 15 dagen na de beursgang — veel sneller dan de gebruikelijke wachttijd van drie maanden die de index normaal hanteert. Nasdaq versoepelde ook zijn minimumregel voor de vrij verhandelbare aandelen van 10%, en verving die door een gewichtscorrectie voor aandelen met een lage vrije float. Die regelwijzigingen stuitten op scherpe kritiek van de bekende belegger Jeremy Grantham, medeoprichter van GMO. In een podcast van Morningstar zei hij dat "Nasdaq vals heeft gespeeld en de regels heeft veranderd" om SpaceX tegemoet te komen.

Nasdaq-president Nelson Griggs heeft verklaard dat er geen regels zijn overtreden door de indexcriteria aan te passen. SpaceX is inmiddels de 21e grootste positie in het Invesco QQQ Trust, goed voor 1,25% van het vermogen.

De opname zorgt voor structurele koopdruk: ETF's en beleggingsfondsen die de Nasdaq-100 volgen, zijn verplicht het aandeel aan te houden, en actief beheerde fondsen met een Nasdaq-100-mandaat staan voor vergelijkbare verplichtingen. Analisten waarschuwen echter dat een grote golf van vrijkomende aandelen die vraag kan neutraliseren.

Grote hoeveelheden aandelen komen vrij

Uit SEC-documenten van SpaceX blijkt dat het volume aan aandelen dat de markt kan betreden, de circa 639 miljoen bij de beursgang verkochte aandelen ver overtreft. Het bedrijf heeft 13,17 miljard uitstaande aandelen, en meerdere tranches staan gepland voor vrijgave tot eind 2026:

• Tot 1,37 miljard aandelen komen vrij twee dagen na de volgende kwartaalcijfers (één tranche is afhankelijk van de voorwaarde dat de koers boven 30% van de introductiekoers van $135 blijft)
• 319 miljoen aandelen komen vrij op 20 augustus en opnieuw op 9 september
• Aanvullende tranches van elk 328 miljoen aandelen staan gepland voor 24 september, 9 oktober en 24 oktober
• Tot 1,3 miljard aandelen komen vrij twee dagen na de resultaten over het derde kwartaal
• Een laatste tranche van maximaal 797,6 miljoen aandelen staat gepland voor 8 december

De omvang van dit potentiële aanbod is voor veel marktpartijen een centrale zorg geworden.

Grote verdeeldheid onder analisten

De meningen op Wall Street over SpaceX lopen opvallend ver uiteen. Het gemiddelde koersdoel ligt op ongeveer $237 tot $242, ruim boven de huidige koers van $145. Individuele koersdoelen verschillen echter sterk: Goldman Sachs hanteert $205, Wells Fargo $230, Morgan Stanley $300 en Deutsche Bank $255. Raymond James staat aan het meest optimistische uiteinde met een koersdoel van $800 — het hoogste op Wall Street — gecombineerd met een Strong Buy-advies.

Raymond James-analist Brian Gesuale stelt dat SpaceX "het fundamentele platform voor de volgende generatie industriële capaciteit" aan het bouwen is, en trekt parallellen met de spoorwegen en het internet. Zijn firma verwacht dat de omzet groeit van circa $38,5 miljard nu naar meer dan $837 miljard in 2031, met een EBITDA van $696 miljard.

Aan de andere kant heeft MoffettNathanson-analist Julie Zhu een neutrale positie ingenomen. Zij wijst op de moeilijkheid om een bedrijf te waarderen met zulke uiteenlopende en vroegstadium-inkomstenstromen. Morningstar schat de reële waarde op $780 miljard — een fractie van de huidige beurswaarde.

Grantham ging verder en noemde het "de gekste beursgang in de geschiedenis van de mensheid". Hij stelt vraagtekens bij een waardering die grotendeels is gebaseerd op projecties voor een AI-activiteit die hij omschreef als "momenteel van derde rang."

Het optimistische scenario: AI-infrastructuurcontracten

De optimistische redenering draait om een reeks recent aangekondigde AI-infrastructuurcontracten. Anthropic betaalt SpaceX meer dan $1 miljard per maand voor datacentercapaciteit, Google heeft zich vastgelegd op $925 miljoen per maand, en Reflection AI betaalt $150 miljoen per maand. De gecombineerde opgegeven waarde van deze contracten bedraagt tot $82 miljard.

SpaceX heeft ook plannen bevestigd voor "Starmind", een constellatie van maximaal 1 miljoen AI-verwerkingssatellieten die werklasten in een baan om de aarde verwerken. De satellieten worden aangedreven door zonne-energie en stoten warmte af in de ruimte, waarmee twee van de grootste kostenposten voor datacenters op de grond worden aangepakt: elektriciteit en koeling. Elon Musk heeft gezegd dat het project uiteindelijk de dominantie van Amazon Web Services, Microsoft Azure en de Google Cloud van Alphabet zou kunnen uitdagen — al merken analisten op dat er nog aanzienlijke technologische en regelgevende hindernissen zijn voordat Starmind enige betekenisvolle schaal bereikt.

Analisten verwachten dat de omzet stijgt van $18 miljard vorig jaar naar $38,9 miljard in 2026 en $72,4 miljard in 2027, gedreven door groei in Starlink-abonnees, lanceeractiviteiten en de AI-infrastructuurstrategie.

Winstgevendheid blijft het struikelblok

SpaceX voldoet momenteel niet aan de winstgevendheidseisen van de S&P 500, die positieve winst vereisen in het meest recente kwartaal én over de afgelopen vier kwartalen samen. De S&P 500 besloot SpaceX niet versneld op te nemen, zoals Nasdaq dat wel deed.

De kern van het bedrijf — lanceeractiviteiten en Starlink — is winstgevend, maar de AI-activiteiten, waaronder xAI met daarin X (voorheen Twitter) en de Grok-chatbot, blijven cash verbruiken. Grok heeft een marktaandeel van circa 5% in de markt voor AI-chatbots en loopt daarmee ver achter op OpenAI's ChatGPT, Anthropic's Claude en Google's Gemini. SpaceX en Tesla investeren ook gezamenlijk in Terafab, een halfgeleiderfabriek in Texas waarvan de kosten worden geraamd op meer dan $100 miljard.

Het persoonlijk vermogen van Elon Musk is gedaald naar circa $913 miljard, van een record van $1,32 biljoen — een afname van meer dan $407 miljard, aldus gegevens van Bloomberg. Die daling is vrijwel volledig toe te schrijven aan de koersdaling van SpaceX.

Hoe vond je dit artikel?