Brent-olie stijgt boven $100 nu conflict in Midden-Oosten energieaanvoer verstoort

De prijs van Brent-ruwe olie overschreed donderdag voor het eerst sinds eind mei de grens van $100 per vat. De prijs steeg met ongeveer 8% naar $101,76, nadat het oplopende conflict in het Midden-Oosten twee cruciale aanvoerroutes tegelijk blokkeerde. De stijging zorgde voor onrust op wereldwijde beurzen, die al onder druk stonden door tegenvallende resultaten van grote Amerikaanse technologiebedrijven.

Twee kwetsbare doorvoerpunten

De prijsstijging is het gevolg van opeenstapelende zorgen over het aanbod. Iran heeft de Straat van Hormuz nagenoeg gesloten — normaal gesproken passeert daar ongeveer een vijfde van het wereldwijde vloeibaar aardgas (lng), voornamelijk afkomstig uit Qatar. Dat heeft de Europese gasprijzen al boven €62 per megawattuur geduwd, meer dan het dubbele van het niveau van vóór het begin van de Amerikaans-Iraanse oorlog in februari. Houthi-strijders in Jemen, die aan Iran zijn gelieerd, vielen twee Saudische olietankers aan als onderdeel van een maritieme blokkade van Saoedi-Arabië. Daarmee dreigt ook de Bab el-Mandeb-straat bij de Rode Zee een tweede verstorend punt te worden.

Het Amerikaanse leger voerde zijn twaalfde opeenvolgende nacht van aanvallen op Iran uit, waarop Iran opnieuw vergeldingsmaatregelen nam. Het Witte Huis dreigde met verdere aanvallen op Iraanse infrastructuur en nucleaire locaties. President Trump liet weten "geen interesse" te hebben in gesprekken met Teheran. Een tijdelijk staakt-het-vuren dat vorige maand was overeengekomen — en waardoor de scheepvaart door Hormuz kort was hervat — brak samen na hernieuwde beschietingen.

Gevolgen voor de markten

De olieschok verergerde een al moeilijke beursdag. Op Wall Street daalde Tesla met 14% na bekendmaking van het eerste negatieve kasstroom in twee jaar. Alphabet verloor ongeveer 7% nadat het bedrijf eveneens meldde meer geld te hebben uitgegeven dan de bedrijfsactiviteiten opleverden, en tegelijk aankondigde de AI-uitgaven met nog eens $15 miljard te verhogen tot $200 miljard voor het jaar. De S&P 500 daalde met 1,3% en de Nasdaq verloor ongeveer 2,3%.

Ook Europese beurzen bleven niet gespaard. De pan-Europese STOXX 600-index daalde met 1,2%. Chipfabrikant STMicroelectronics verloor 17,7% na tegenvallende resultaten. De rente op de Duitse tienjarige staatsobligatie — de maatstaf voor leenkosten in de eurozone — steeg voor het eerst sinds 2011 boven de 3,2%. In die periode stegen de olieprijzen eveneens sterk en laaide de schuldencrisis in de regio op.

De Europese Centrale Bank handhaafde donderdag haar beleidsrente op 2,25%, maar sprak in voorzichtige bewoordingen. Analisten van Morgan Stanley hielden vast aan hun verwachting van een verdere renteverhoging in september, mits de energieprijzen hoog blijven. De markt rekent momenteel met een kans van ongeveer 80% op een verhoging in september.

Shell stijgt, KLM verlengt vluchtstop

Shell-aandelen stegen woensdag met 1,7% op de Amsterdamse beurs, geholpen door de hogere olieprijzen. Met een koers van 3.292 pence noteert Shell onder het gemiddelde analistenkoersdoel van 3.726 pence.

KLM verlengde de opschorting van vluchten naar Saoedi-Arabië en Dubai tot en met 6 september vanwege aanhoudende veiligheidszorgen. De Nederlandse luchtvaartmaatschappij had de vluchten naar Riyad, Dammam en Dubai al eerder stilgelegd. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de reisadviezen voor Qatar, Jordanië, Saoedi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten opgeschaald naar oranje — wat inhoudt dat niet-noodzakelijke reizen worden afgeraden.

ING-strateeg Simon Wiersma waarschuwde dat als de olieprijs verder richting of boven de $100 stijgt, de rente op de Amerikaanse tienjarige staatsobligatie nog voor het einde van de zomer de 5% kan testen. Dat niveau zou de druk op aandelenwaarderingen verder vergroten. Europa kampt bovendien met een extra complicatie: lage waterstanden in rivieren door de zomerhitte kunnen de binnenvaart vertragen, terwijl de hogere energiekosten de voedselprijzen kunnen opdrijven doordat oogsten schade oplopen.

Hoe vond je dit artikel?