Olieprijs verliest oorlogspremie nu Hormuz heropent, maar bestand blijft broos

De olieprijs heeft vrijwel de volledige premie ingeleverd die tijdens vier maanden van Amerikaans-Iraans conflict was opgebouwd. Brent noteert rond de $72 per vat en West Texas Intermediate rond de $69 — niveaus die voor het laatst werden gezien op 27 februari, de dag voor het uitbreken van de oorlog. Op het hoogtepunt van de Hormuz-blokkade steeg Brent tot boven de $126. De snelheid van de omslag weerspiegelt een markt die zijn voornaamste zorg heeft verlegd: van een acuut tekort naar een mogelijk overaanbod.

Van blokkade naar heropening

De Straat van Hormuz, die tijdens het conflict effectief gesloten was en meer dan 11 miljoen vaten per dag aan Midden-Oosterse productie blokkeerde, gaat nu weer open. Volgens marktanalyses zijn de exportstromen vanuit de Perzische Golf hersteld tot ongeveer 75% van het niveau van vóór de oorlog. Saoedi-Arabië heeft de tankerbelading bij zijn Ras Tanura-terminal — het voornaamste exporthub — voor het eerst sinds maart hervat. Ook de VAE, Koeweit en Qatar verhogen hun productie. Qatar heeft zijn eerste ruwe-olietender na de oorlog uitgeschreven.

Het aanbodplaatje wordt verder beïnvloed doordat OPEC-leden strijden om hogere quota. Irak dreigt het kartel te verlaten als zijn toewijzing niet wordt verhoogd — een signaal dat producenten ervan overtuigd zijn dat de markt meer vaten kan opnemen. Goldman Sachs verlaagde zijn Brent-prognose voor het vierde kwartaal van 2026 van $90 naar $80 per vat. De bank verwacht nu dat de Perzische Golf-export eind juli volledig hersteld is op het niveau van vóór de oorlog — een maand eerder dan eerder werd aangenomen. Het EIA voorspelt ondertussen dat de wereldwijde olievraag in 2026 met 1,1 miljoen vaten per dag zal krimpen, wat extra druk legt op de prijzen vanuit de vraagkant.

Scheuren in het bestand

De normalisering verloopt allesbehalve soepel. Afgelopen weekend wisselden de VS en Iran opnieuw militaire aanvallen uit. Washington richtte zich op Iraanse opslag voor raketten en drones en op kustradarsites, nadat Teheran ervan werd beschuldigd een commercieel schip in de straat te hebben aangevallen. Het Islamitische Revolutionaire Gardekorps van Iran sloeg terug. Zowel Koeweit als Bahrein meldden 's nachts raket- en drone-aanvallen.

De Britse organisatie UK Maritime Trade Operations verhoogde het veiligheidsdreigingsniveau in de straat naar "substantieel" en publiceerde een waarschuwingsgebied voor mogelijke mijnen. Handelaren op de voorspellingsmarkt Kalshi verlaagden de kans dat de scheepvaart vóór 1 september normaliseert naar 43%, tegenover een recente piek van 62,5%. Ook langlopende contracten verzwakten: de kans op normalisering vóór 1 november daalde van 76% naar 60%.

Een Pakistaanse bron die bij de onderhandelingen betrokken is, liet aan media weten dat de gesprekken zijn opgeschort, hoewel vertegenwoordigers van alle partijen in Zwitserland aanwezig bleven om ze te hervatten. Een hoge functionaris van de Trump-regering weerlegde dat de onderhandelingen waren afgebroken en zei dat "niets is geannuleerd" en dat de technische gesprekken op schema lagen. Dinsdag was een tweede ronde van vredesbesprekingen, gehost door Qatar, al gaande. De olieprijs daalde die dag verder met 1,3% naar $68,58 voor WTI en met 1,9% naar $71,57 voor Brent, omdat de tekenen van aanbodsherstel de twijfel over de diplomatie bleven overtreffen.

Energiebedrijven: winnaars en kwetsbaren

Het conflict leverde de sector forse winstsprongen op. BP en TotalEnergies rapporteerden beiden aanzienlijke winstgroei tijdens de periode van hoge prijzen. Shell handhaafde een solide balans, ondanks materiële schade aan activa in Qatar, aldus berichtgeving van Al Jazeera. De kwartaalwinst van Saudi Aramco steeg met 25% naar $32,5 miljard, mede dankzij de mogelijkheid om Hormuz te omzeilen via de oost-westpijpleiding.

Shells meest recente LNG Outlook, gepubliceerd op 30 juni, schetst de langetermijninzet. Het bedrijf verwacht dat de wereldwijde LNG-vraag in 2050 bijna 700 miljoen ton per jaar zal bedragen — ongeveer 65% meer dan in 2025. Het conflict legde tijdelijk ongeveer een vijfde van de maandelijkse wereldwijde LNG-productie stil en dreef de Aziatische spotprijzen boven de $20 per miljoen Britse thermische eenheden. Shell merkte op dat als de scheepvaart door Hormuz deze zomer normaliseert, de totale LNG-handel in 2026 ruwweg gelijk kan blijven aan vorig jaar, waarna de groei in 2027 wordt hervat.

QatarEnergy verlengde zijn overmachtsverklaring — een juridische clausule die leveringsverplichtingen opschort bij buitengewone omstandigheden — voor 21 LNG-ladingen die tussen april en september gepland stonden voor levering. Dat bevestigde energiebedrijf Edison.

De structurele verschuiving

Amerikaanse producenten kwamen als structurele begunstigden uit het conflict. De netto-export van ruwe olie en aardolieproducten vanuit de VS bereikte in april een record van 5,8 miljoen vaten per dag, omdat afnemers alternatieven zochten voor de verstoorde Midden-Oosterse aanvoer. Het EIA verwacht dat de Amerikaanse netto-export over het volledige jaar gemiddeld 4,2 miljoen vaten per dag zal bedragen — 1,4 miljoen meer dan in 2025.

Het bestand van 60 dagen opende gesprekken over het Iraanse nucleaire programma, waarbij beide partijen erkenden dat de onderhandelingen langdurig zullen zijn. Een mislukking — of een nieuwe schending van het bestand — zou het conflict heropenen en de aanbodsschok herstellen die Brent boven de $120 dreef. Vooralsnog prijst de markt een normalisering in, maar de broosheid van het bestand zorgt ervoor dat elk diplomatiek bericht de olieprijs in beide richtingen fors beweegt.

Hoe vond je dit artikel?