Turbo uitgelegd — hoe dit hefboomproduct werkt

Turbo in het kort

• Een turbo versterkt zowel je winst als je verlies via een hefboom
• Je kiest een turbo long (inzet op stijging) of turbo short (inzet op daling)
• Het financieringsniveau bepaalt de hefboom: de uitgever leent het grootste deel mee
• Een stop-loss beëindigt de turbo voortijdig en begrenst je verlies tot de inleg
• Hoe hoger de hefboom, hoe sneller de stop-loss in zicht komt

Wat een turbo precies is

Een turbo is een afgeleid product: de waarde leidt af van de prijs van iets anders, de onderliggende waarde. Je koopt de turbo via de beurs zoals een aandeel, maar je betaalt slechts een deel van de werkelijke waarde van de onderliggende positie. De uitgevende bank financiert de rest. Dat geleende deel heet het financieringsniveau.

Door dat hefboomeffect beweegt de turbo sterker dan de onderliggende waarde zelf. Stijgt het aandeel 1% en heb je een hefboom van 5, dan stijgt de turbo ongeveer 5%. Het werkt ook andersom. Daalt het aandeel 1%, dan verlies je grofweg 5% van je inleg. De hefboom snijdt aan twee kanten.

Hoe de hefboom en het financieringsniveau samenhangen

De hefboom is geen vast getal dat de uitgever kiest, maar het gevolg van de afstand tussen de koers en het financieringsniveau. Hoe dichter de koers bij het financieringsniveau ligt, hoe groter de hefboom en hoe heftiger de turbo reageert. Beweegt de koers verder weg van dat niveau, dan daalt de hefboom geleidelijk.

Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel, een aandeel noteert 50 euro en de turbo long heeft een financieringsniveau van 40 euro. Dan is de waarde van de turbo ongeveer 10 euro (50 min 40). Met 10 euro inleg stuur je een positie van 50 euro aan, een hefboom van 5. Zakt het aandeel naar 45 euro, dan is de turbo nog 5 euro waard: het aandeel daalde 10%, maar je inleg halveerde.

Het verschil tussen turbo long en turbo short

Met een turbo long zet je in op een stijgende koers: gaat de onderliggende waarde omhoog, dan stijgt je turbo. Met een turbo short doe je het omgekeerde en profiteer je juist van een daling. Bij een short ligt het financieringsniveau bóven de koers in plaats van eronder. Zo kun je met een turbo in beide marktrichtingen een positie innemen, ook als je verwacht dat een koers gaat zakken.

Waarvoor beleggers turbo's gebruiken

Beleggers gebruiken turbo's vooral om met beperkt kapitaal een groter koerseffect na te streven, of om een bestaande portefeuille tijdelijk af te dekken tegen een daling. Een belegger die een korte, scherpe koersbeweging verwacht, kan met een turbo meer blootstelling opbouwen dan met het aandeel zelf. Door het verliesplafond op de inleg weet je vooraf wat je maximaal op het spel zet. Dat maakt het product geliefd voor kortlopende, actieve posities, minder voor beleggen op de lange termijn.

Welke kosten een turbo met zich meebrengt

Een turbo is niet gratis in bezit. De uitgever rekent financieringskosten over het geleende deel: die worden dagelijks verrekend door het financieringsniveau langzaam te verschuiven. Bij een turbo long kruipt dat niveau geleidelijk omhoog, waardoor je positie elke dag een beetje waarde verliest als de koers stilstaat. Daarnaast betaal je een spread tussen aan- en verkoopkoers en de gebruikelijke transactiekosten van je broker. Hoe langer je een turbo aanhoudt, hoe zwaarder de doorlopende kosten wegen.

Risico's van turbo's

Het grootste risico zit in de hefboom zelf. Die versnelt niet alleen je winst maar net zo hard je verlies, en bij een hoge hefboom is een kleine tegenbeweging genoeg om de stop-loss te raken. Wordt dat niveau geraakt, dan stopt de turbo en krijg je hooguit een kleine restwaarde terug. Vaak is dat verlies dan definitief, ook al herstelt de koers daarna.

Een turbo is een product van een uitgevende instelling, meestal een bank. Gaat die partij failliet, dan loop je tegenpartijrisico over je inleg. Verder kan een onverwachte koerssprong buiten de handelsuren ervoor zorgen dat de turbo onder het stop-loss-niveau opent.

In Nederland houdt de AFM toezicht op de aanbieders van hefboomproducten; in België doet de FSMA dat, met consumenteninformatie via Wikifin. Beide toezichthouders waarschuwen dat een groot deel van de particuliere beleggers verlies lijdt op dit soort producten. Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies.

Waar je op let bij een turbo

Let vooraf op het financieringsniveau en de afstand tot de huidige koers: die afstand bepaalt zowel je hefboom als hoe snel de stop-loss in beeld komt. Reken ook door wat de dagelijkse financieringskosten doen als je de turbo langer dan een paar dagen aanhoudt. En bedenk dat een hoge hefboom aantrekkelijk lijkt bij winst, maar je positie net zo snel uitschakelt bij een tegenvaller.