Stablecoin uitgelegd — een crypto met vaste koers

Stablecoin in het kort

• Een stablecoin koppelt zijn waarde aan een referentie, vaak de euro of dollar
• Het doel is een vaste koers, niet koerswinst
• De stabiliteit valt of staat met de dekking achter de munt
• In de EU vallen stablecoins onder de MiCA-verordening en het toezicht van AFM en DNB

Wat een stablecoin precies is

Een gewone cryptomunt beweegt mee met vraag en aanbod, soms tientallen procenten per dag. Een stablecoin probeert juist het tegenovergestelde: één vaste prijs vasthouden. De munt draait op dezelfde blockchain-techniek als andere crypto, maar het ontwerp is erop gericht de koers rond een afgesproken waarde te houden.

Die afgesproken waarde heet de koppeling, of peg. Bij een dollar-stablecoin is de peg één Amerikaanse dollar; bij een euro-stablecoin één euro. Loopt de marktprijs weg van die peg, dan moet een mechanisme de munt terugduwen naar de afgesproken waarde. Hoe dat mechanisme werkt, bepaalt grotendeels hoe betrouwbaar de stablecoin is.

De naam belooft stabiliteit, maar dat is een doel, geen garantie. Een stablecoin is zo stabiel als de dekking en het vertrouwen erachter. Valt dat vertrouwen weg, dan kan ook een stablecoin onder zijn peg zakken.

Hoe de koppeling overeind blijft

De kern zit in de dekking: wat staat er tegenover elke uitgegeven munt? Bij de meest verbreide vorm houdt de uitgever voor elke munt een echte euro of dollar (of kortlopend staatspapier) op een rekening. Wie zijn stablecoin wil inwisselen, krijgt in principe het onderliggende geld terug. Die belofte van inwisselbaarheid houdt de marktprijs dicht bij de peg.

Niet elke stablecoin werkt zo. De manier waarop de waarde wordt geborgd, verschilt sterk per type, en juist dat verschil bepaalt het risico.

Een valuta-gedekte stablecoin leunt op een controleerbare reserve. Een crypto-gedekte munt stelt méér onderpand dan de uitgegeven waarde, om een buffer te hebben als de koers van dat onderpand zakt. Een algoritmische stablecoin houdt helemaal geen reserve aan en stuurt het aanbod bij met software-regels — historisch de meest kwetsbare vorm, omdat er niets tastbaars achter zit als de markt het vertrouwen verliest.

Waarvoor stablecoins worden gebruikt

De belangrijkste functie is een rustpunt binnen de cryptowereld. Wie crypto verhandelt en tijdelijk uit de koersbeweging wil stappen, kan naar een stablecoin gaan zonder de crypto-omgeving te verlaten. Het geld blijft op de blockchain, klaar om opnieuw in te stappen.

Daarnaast dienen stablecoins als rekeneenheid en betaalmiddel op handelsplatforms. Veel crypto-paren worden niet in euro of dollar geprijsd, maar in een stablecoin. Een concreet voorbeeld: iemand verkoopt bitcoin voor een dollar-stablecoin, wacht een week af, en koopt later opnieuw — zonder tussendoor het geld naar een bankrekening te halen. Ook voor grensoverschrijdende overboekingen worden stablecoins ingezet, omdat een transactie op de blockchain los staat van banktijden en landsgrenzen.

Tot slot vormen stablecoins de basislaag van veel toepassingen in decentralized finance, waar gebruikers munten uitlenen of als onderpand inzetten. Een stabiele waarde is daar prettiger dan een munt die per dag tientallen procenten beweegt.

Stablecoin versus een gewone cryptomunt

Het onderscheid met een munt als bitcoin is principieel. Een gewone cryptomunt heeft geen ingebouwd doel om een vaste prijs te houden; de koers is de uitkomst van vraag en aanbod. Een stablecoin probeert juist die beweging uit te schakelen.

Wie een stablecoin aanhoudt, mikt dus niet op koerswinst — dat is per ontwerp niet de bedoeling. Het rendementsverhaal van bitcoin (kans op forse stijging én daling) is bij een stablecoin afwezig. Daar staat tegenover dat je het risico van de dekking erbij krijgt: faalt de reserve of het mechanisme, dan kan ook een "stabiele" munt waarde verliezen.

Verwar een stablecoin niet met een digitale euro van een centrale bank: dat laatste zou publiek geld zijn met staatsgarantie, terwijl een stablecoin door een private partij wordt uitgegeven.

Regels en toezicht in NL en BE

Sinds de Europese MiCA-verordening (Verordening (EU) 2023/1114) gelden er voor crypto-activa, waaronder stablecoins, EU-brede regels. MiCA stelt onder meer eisen aan uitgevers van stablecoins, zoals het aanhouden van reserves en het verstrekken van informatie. In Nederland houden de AFM en DNB toezicht; in België is de FSMA de toezichthouder, met consumenteninformatie via Wikifin.

Voor reclame voor crypto geldt in België bovendien een door de FSMA verplichte risicowaarschuwing. Het idee daarachter is simpel: ook een product met "stable" in de naam blijft een crypto-activum met eigen risico's. Houd er rekening mee dat het toezichtskader nog in ontwikkeling is.

Risico's van een stablecoin

De grootste valkuil is de aanname dat "stable" gelijkstaat aan "veilig". De stabiliteit is afhankelijk van factoren die je als belegger niet altijd kunt controleren.

Een stablecoin valt niet onder het depositogarantiestelsel dat spaargeld bij een bank beschermt. Zakt de munt onder zijn peg, dan is er geen overheid die het verschil bijlegt. Deze uitleg is educatief en geen advies; beoordeel zelf de dekking, de uitgever en het toezicht voordat je iets met crypto doet.