Information ratio uitgelegd — actief rendement per risico

Information ratio samengevat

• De information ratio meet rendement bóven een benchmark, niet het totale rendement
• De teller is het gemiddelde overrendement; de noemer is de tracking error
• Een hogere ratio betekent meer consistente meerwaarde per eenheid afwijking
• De ratio kan negatief zijn als een portefeuille achterblijft bij de benchmark
• Het is een beschrijvend kengetal over het verleden, geen voorspelling

Wat de information ratio precies meet

De information ratio draait om één vraag: hoeveel beter dan een vergelijkingsmaatstaf presteerde een portefeuille, en hoe stabiel was dat verschil? De maatstaf — de benchmark — is meestal een index die past bij wat de portefeuille belegt, bijvoorbeeld een brede aandelenindex.

Het overrendement is simpel het rendement van de portefeuille min het rendement van de benchmark over dezelfde periode. Dat verschil heet ook wel het actieve rendement. Een positief actief rendement betekent dat de portefeuille de index versloeg; een negatief actief rendement betekent achterblijven.

Alleen dat verschil zegt nog weinig. Een beheerder kan in één jaar fors boven de index uitkomen en het jaar erna er ver onder duiken. De information ratio voegt daarom de stabiliteit toe: ze straft een grillig verschil af en beloont een verschil dat jaar in jaar uit dezelfde kant op wijst.

De berekening stap voor stap

De formule bestaat uit twee delen. De teller is het gemiddelde overrendement over een aantal periodes. De noemer is de tracking error: de standaarddeviatie van datzelfde overrendement, oftewel hoeveel het verschil met de benchmark van periode tot periode op en neer beweegt.

Stel, een portefeuille haalt over vijf jaar gemiddeld 2 procentpunt per jaar meer dan de benchmark, en de tracking error van dat verschil is 4 procentpunt. De information ratio is dan 2 gedeeld door 4, oftewel 0,5. Haalt een andere portefeuille hetzelfde gemiddelde overrendement van 2 procentpunt maar met een tracking error van slechts 1 procentpunt, dan komt de ratio uit op 2,0. Dezelfde meerwaarde, maar veel stabieler bereikt — en dus een hogere information ratio.

Een negatieve teller geeft een negatieve ratio: de portefeuille bleef gemiddeld achter bij de index. De noemer is altijd positief, omdat een standaarddeviatie niet negatief kan zijn.

Information ratio versus Sharpe-ratio

Beide ratio's zetten rendement af tegen risico, maar ze meten een ander soort rendement en een ander soort risico. De Sharpe-ratio kijkt naar het rendement boven de risicovrije rente; de information ratio kijkt naar het rendement boven een gekozen benchmark.

Het verschil in noemer is wezenlijk. De information ratio meet alleen de schommeling van de afwijking ten opzichte van de index, terwijl de andere ratio de schommeling van het totale rendement meet. Een fonds dat de index dicht volgt, kan dus een lage tracking error hebben en toch een hoge totale volatiliteit, simpelweg omdat de index zelf beweegt.

Waarvoor beleggers de ratio gebruiken

In de praktijk komt de information ratio vooral voor bij het beoordelen van actief beheerde fondsen en van beleggingsbeheerders. Een fonds dat hogere kosten rekent dan een goedkope indextracker, moet dat verschil verdienen door de index te verslaan. De information ratio laat zien of die meerwaarde er was én of ze betrouwbaar werd geleverd, of slechts toevallig in een enkel jaar.

Een tweede toepassing zit in het vergelijken van beheerders onderling. Twee beheerders kunnen hetzelfde overrendement laten zien, maar wie dat met minder uitschieters bereikte, heeft de hogere ratio. Voor wie een fonds beoordeelt, scheidt dat een stabiele aanpak van een gelukstreffer.

De ratio wordt altijd over het verleden berekend. Ze beschrijft wat er gebeurde, niet wat er gaat gebeuren. Een hoge historische information ratio is geen garantie dat een beheerder de index ook in de toekomst verslaat.

Valkuilen bij de information ratio

De grootste valkuil is de keuze van de benchmark. Vergelijk je een portefeuille met een index die niet past bij wat ze belegt, dan meet de ratio iets zinloos. Een wereldwijd aandelenfonds afzetten tegen een obligatie-index levert een getal op dat niets zegt over de vaardigheid van de beheerder.

Een tweede punt is de lengte van de periode. Over een korte periode met weinig waarnemingen is de tracking error onbetrouwbaar, en daarmee de hele ratio. Een information ratio over één jaar zegt veel minder dan dezelfde ratio over vijf of tien jaar.

Let er ook op of het om bruto- of nettorendement gaat. Een ratio berekend vóór kosten kan er aantrekkelijk uitzien terwijl er na fondskosten weinig meerwaarde overblijft. Tot slot: de information ratio meet alleen het gemiddelde en de schommeling, niet de vorm van de uitschieters. Twee portefeuilles met dezelfde ratio kunnen heel verschillende worst-case-jaren hebben.

Deze uitleg is educatief en geen advies. In Nederland houdt de AFM toezicht op beleggingsinformatie, in België doet de FSMA dat (consumenteninfo via Wikifin); een kengetal als de information ratio is een hulpmiddel om te beschrijven wat er gebeurde, geen reden op zichzelf om te kopen of verkopen.