Definitie
Commissie is de vergoeding die je broker rekent voor het uitvoeren van een order; ze knabbelt direct aan je rendement.
Samengevat in 10 seconden
Commissie is de vergoeding die je broker of bank rekent voor het uitvoeren van een koop- of verkooporder. Ze wordt per transactie in rekening gebracht en gaat rechtstreeks van je inleg of opbrengst af. Koop je voor 1.000 euro aandelen tegen 5 euro commissie, dan ligt je instapdrempel feitelijk op 1.005 euro.
Commissie samengevat
- Commissie is de prijs die je betaalt om een order te laten uitvoeren
- Ze valt zowel bij kopen als bij verkopen aan
- Een vast bedrag weegt zwaar op kleine orders, licht op grote
- Commissie is één onderdeel van je totale transactiekosten, niet het geheel
- Hoe vaker je handelt, hoe meer commissie je betaalt
Wat commissie precies is
Commissie is het bedrag dat tussenpersoon en belegger afspreken voor de dienst: jouw order naar de beurs brengen en daar laten uitvoeren. Je broker int die vergoeding automatisch bij elke transactie. Het is dus geen belasting en geen koersverlies, maar een dienstverleningsvergoeding.
In oudere vakliteratuur en bij sommige banken heet hetzelfde begrip courtage. De term komt uit de tijd van de hoekman op de beursvloer, maar de betekenis is gelijk gebleven: betalen om te mogen handelen.
Belangrijk om te onthouden: commissie raakt je rendement aan beide kanten. Je betaalt bij het instappen en nog een keer bij het uitstappen. Een belegging moet die heen-en-weer-kosten eerst goedmaken voordat je netto in de plus staat.
Hoe de commissie wordt berekend
Brokers hanteren grofweg drie modellen om de commissie te bepalen. Welk model je broker gebruikt, bepaalt sterk welk type belegger goedkoop uit is.
| Model | Hoe het werkt | Gunstig voor |
|---|---|---|
| Vast bedrag per order | Je betaalt bijvoorbeeld een vast tarief, ongeacht de ordergrootte | Grote orders, weinig transacties |
| Percentage van de orderwaarde | De kosten stijgen mee met het bedrag dat je inlegt | Kleine orders |
| Staffel | Een vast bedrag plus een percentage, vaak met een minimum en maximum | Wisselende ordergroottes |
| Nul-commissie | Geen losse commissie; de broker verdient via spread of valutakosten | Frequente handelaars, mits de verborgen kosten laag zijn |
De vorm van het tarief verklaart waarom dezelfde aankoop bij de ene broker een paar euro kost en bij de andere bijna niets. Een vast bedrag van enkele euro's is verwaarloosbaar op een order van 10.000 euro, maar vreet een flink deel op van een order van 50 euro.
Waarvoor commissie wordt gerekend
Commissie hoort bij actieve handelingen op je beleggingsrekening. Je komt ze tegen bij het kopen en verkopen van aandelen, ETF's, obligaties en sommige fondsen. Ook bij optiehandel rekent een broker vaak een vergoeding per contract.
Een praktijkvoorbeeld maakt het effect zichtbaar. Stel, je legt elke maand 100 euro in en betaalt telkens 2 euro commissie. Dat lijkt klein, maar het is 2% van je inleg dat verdwijnt nog voordat de markt iets gedaan heeft. Over een jaar van twaalf inleggen praat je over 24 euro aan commissie op 1.200 euro ingelegd geld. Wie hetzelfde bedrag in één keer per kwartaal inlegt, betaalt maar vier keer commissie en houdt meer over.
Niet elke kostenpost op je afschrift is commissie. Bewaarloon, valutaconversiekosten en de spread tussen bied- en laatprijs zijn aparte kosten. Samen met de commissie vormen ze je totale transactiekosten — commissie is daarvan vaak het meest zichtbare, maar zelden het enige onderdeel.
Commissie versus spread
Beleggers verwarren commissie nogal eens met de spread, terwijl het twee verschillende dingen zijn. De commissie is een open, vooraf bekend bedrag dat je broker apart op de rekening zet. De spread is het verschil tussen de prijs waarvoor je kunt kopen en de prijs waarvoor je op dat moment kunt verkopen — een verborgen kost die in de koers zelf zit.
Een broker die reclame maakt met nul commissie verdient zijn geld vaak via een bredere spread of via valutakosten. De rekening verdwijnt dan niet, ze verschuift alleen naar een minder zichtbare plek. Vergelijk daarom nooit op commissie alleen.
Waar je bij commissie op let
Het werkelijke gewicht van commissie hangt af van hoe je belegt. Een aantal punten die logisch uit het begrip volgen:
- Ordergrootte. Een vast tarief drukt procentueel zwaar op kleine orders. Hoe kleiner je inleg, hoe groter het hapje dat de commissie eruit neemt.
- Handelsfrequentie. Elke transactie is een nieuwe commissie. Wie vaak in- en uitstapt, stapelt kosten die het rendement geruisloos uithollen.
- Het totaalplaatje. Lage of geen commissie zegt weinig als spread, valutakosten of bewaarloon hoog zijn. Tel alle kosten samen.
- Minimumtarieven. Sommige brokers rekenen een minimumbedrag per order, waardoor een hele kleine aankoop relatief duur wordt.
In Nederland houdt de AFM toezicht op de informatie die brokers over hun kosten geven; in België doet de FSMA dat, met consumenteninfo via Wikifin. Brokers zijn verplicht hun kosten vooraf inzichtelijk te maken, zodat je commissie en overige kosten kunt vergelijken voordat je een order plaatst. Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies.
Veelgestelde vragen over commissie
Ja, in de meerderheid van de gevallen rekent een broker commissie bij zowel de aankoop als de verkoop. Een rondje in- en uitstappen kost je dus twee keer commissie.
Commissie is één onderdeel van je transactiekosten. Onder transactiekosten vallen daarnaast zaken als de spread, valutaconversie en eventueel bewaarloon — commissie is meestal het zichtbaarste deel.
Sommige brokers adverteren met nul commissie, maar verdienen hun geld dan via een bredere spread of via valutakosten. De kosten verdwijnen niet; ze verschuiven naar een minder zichtbare post.
Een vast bedrag van bijvoorbeeld 2 euro is 2% van een order van 100 euro, maar slechts 0,02% van een order van 10.000 euro. Hetzelfde tarief drukt procentueel veel harder op een kleine inleg.
Kennischeck
Test je kennis
Beantwoord 5 korte vragen om deze les af te ronden.
Je hebt minstens 4 goede antwoorden nodig.
Bronnen
- www.afm.nl/nl-nl/consumenten — **AFM — consumenteninformatie over beleggen**