Beurswaarde uitgelegd — wat een bedrijf op de beurs waard is

Beurswaarde in het kort

• Beurswaarde = koers × aantal uitstaande aandelen
• Het is een momentopname: verandert de koers, dan verandert de beurswaarde mee
• Het zegt iets over de omvang van een bedrijf, niet of het goedkoop of duur is
• Bedrijven worden vaak ingedeeld naar omvang: large cap, mid cap en small cap
• De vrij verhandelbare beurswaarde (free float) ligt vaak lager dan de totale beurswaarde

Wat beurswaarde precies meet

Beurswaarde vertaalt de prijs van één los aandeel naar de waarde van het hele bedrijf. Een koers op zichzelf zegt namelijk weinig: een aandeel van 5 euro is niet "goedkoper" dan een aandeel van 500 euro, want je weet niet hoeveel aandelen er in omloop zijn. Pas als je de koers vermenigvuldigt met het totale aantal uitstaande aandelen, krijg je een getal dat bedrijven onderling vergelijkbaar maakt.

Dat getal is een marktoordeel, geen boekhoudkundig feit. De beurswaarde weerspiegelt wat kopers en verkopers samen bereid zijn te betalen voor alle aandelen tezamen. Verandert dat oordeel — door cijfers, rente, nieuws of stemming — dan beweegt de koers en dus de beurswaarde, terwijl het bedrijf eronder hetzelfde blijft.

Belangrijk om te onthouden: beurswaarde is niet hetzelfde als het geld dat in het bedrijf zit, en ook niet het bedrag dat een overnemer zou betalen. Het is louter de marktprijs van het eigen vermogen op één moment.

Zo wordt de beurswaarde berekend

De formule is kort: koers maal het aantal uitstaande aandelen. Stel een bedrijf heeft 200 miljoen aandelen en de koers staat op 30 euro. De beurswaarde is dan 6 miljard euro. Stijgt de koers naar 33 euro, dan loopt de beurswaarde op tot 6,6 miljard — zonder dat er één aandeel bij is gekomen.

Twee dingen kunnen de beurswaarde dus verschuiven: de koers en het aantal aandelen. Geeft een bedrijf nieuwe aandelen uit, dan stijgt het aantal en kan de totale beurswaarde groeien terwijl je eigen stuk kleiner wordt. Koopt een bedrijf eigen aandelen terug en haalt het die uit de omloop, dan daalt het aantal aandelen.

Bij indices als de AEX (Nederland) en de Bel 20 (België) telt niet de volledige beurswaarde mee, maar de vrij verhandelbare deel ervan — daarover hieronder meer.

Large cap, mid cap en small cap

Beleggers delen bedrijven vaak in naar hun beurswaarde. De grenzen zijn niet wettelijk vastgelegd en verschillen per markt en aanbieder, maar de logica is overal dezelfde: hoe groter de beurswaarde, hoe groter de onderneming geldt.

De indeling is een hulpmiddel om bedrijven te groeperen, niet een oordeel over kwaliteit. Een large cap is niet per definitie veiliger en een small cap niet per definitie kansrijker. Wel verschilt de praktijk: bij kleinere bedrijven worden er minder aandelen per dag verhandeld, waardoor de koers met grotere stappen kan bewegen.

Waarvoor beleggers beurswaarde gebruiken

De eerste functie is vergelijking. Twee bedrijven met heel verschillende koersen worden pas vergelijkbaar via hun beurswaarde. Een bouwbedrijf van 800 miljoen en een softwarebedrijf van 40 miljard spelen simpelweg in een andere klasse.

De tweede functie zit in indices. Veel beursindices zijn naar beurswaarde gewogen: een bedrijf met een grotere beurswaarde telt zwaarder mee in de index dan een klein bedrijf. Beweegt zo'n zwaargewicht, dan trekt het de hele index mee. Indexfondsen en ETF's die zo'n index volgen, kopen aandelen in verhouding tot die weging.

De derde functie is context bij waarderingsmaatstaven. Beurswaarde is een bouwsteen voor verhoudingsgetallen, bijvoorbeeld de beurswaarde afgezet tegen de winst. Op zichzelf vertelt beurswaarde je niet of een aandeel duur of goedkoop is — het is een omvangsmaat, geen prijskaartje per euro winst.

Free float: niet alles is vrij verhandelbaar

Een deel van de aandelen van veel bedrijven is in vaste handen: oprichters, de overheid, een moederbedrijf of langetermijnaandeelhouders die niet handelen. Die stukken staan zelden te koop. De free float is het deel van de aandelen dat wél vrij op de beurs verhandelbaar is.

Het verschil telt. De vrij verhandelbare beurswaarde — de free-float-marktkapitalisatie — kan flink lager liggen dan de totale beurswaarde. Veel indices, waaronder de AEX en de Bel 20, gebruiken daarom de free float voor de weging, zodat de index aansluit bij wat beleggers daadwerkelijk kunnen kopen en verkopen.

Wat beurswaarde je níét vertelt

Beurswaarde is een nuttige maat met duidelijke grenzen. Wie de getallen leest, doet er goed aan een paar dingen scherp te houden.

Een hoge beurswaarde betekent niet dat een aandeel "duur" is in de zin van overgewaardeerd, en een lage beurswaarde niet dat het "goedkoop" is. Het cijfer zegt iets over omvang, niet over de verhouding tussen prijs en onderliggende prestaties.

De beurswaarde schommelt met de koers en is dus geen vaste waarde. Het bedrag dat je vandaag ziet, kan morgen anders zijn zonder dat er iets in het bedrijf veranderde. Daarnaast is beurswaarde niet de prijs van een overname: een koper betaalt doorgaans meer dan de losse marktprijs, en houdt ook rekening met schulden en kaspositie.

Tot slot: bij bedrijven met een kleine free float kan de zichtbare beurswaarde een vertekend beeld geven, omdat maar een klein deel werkelijk verhandeld wordt. Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies; toezicht op beleggen ligt in Nederland bij de AFM en in België bij de FSMA (consumenteninfo via Wikifin).