TotalEnergies en Eni willen Cronos-gas tegen maart 2028 naar Europa transporteren

TotalEnergies en het Italiaanse Eni namen vorige maand een definitief investeringsbesluit om het aardgasveld Cronos voor de zuidkust van Cyprus te ontwikkelen. De eerste leveringen aan Europese markten zijn gepland voor maart 2028, zo zei de Cypriotische energieminister Michael Damianos in een interview met AP.

Het project is de eerste keer dat gas uit oostelijk Mediterrane velden naar Europa wordt geleverd. Europa zoekt actief naar alternatieven voor Russisch gas sinds de invasie van Oekraïne.

Hoe het gas Europa bereikt

Het Cronos-veld bevat meer dan 3 biljoen kubieke voet gas. In plaats van nieuwe verwerkingsinfrastructuur op Cyprus te bouwen, legt het consortium een pijpleiding aan naar het bestaande Egyptische Zohr-veld, op 105 kilometer afstand. Van daaruit gaat het gas naar de Damietta-installatie aan de noordkust van Egypte, waar het wordt vloeibaar gemaakt en op schepen geladen die richting Europa varen.

De aanleg van de pijpleiding naar Zohr begint later dit jaar en duurt maximaal 18 maanden. De totale projectkosten bedragen ongeveer 2 miljard dollar — ruwweg de helft van wat de ontwikkeling van andere Cypriotische velden verder van bestaande infrastructuur zou kosten, aldus Damianos.

Volgens de voorwaarden van het akkoord is al het Cronos-gas bestemd voor Europa. Een clausule staat echter toe dat maximaal een vijfde van het volume wordt ingezet voor de binnenlandse energiebehoeften van Egypte.

Meer oostelijk Mediterraan gas in de pijplijn

Cronos is een van de zes gasvelden die zijn ontdekt binnen de exclusieve economische zone van Cyprus. Het project van Eni en TotalEnergies is het eerste dat een definitief investeringsbesluit heeft bereikt.

ExxonMobil en partner QatarEnergy hebben licenties voor de velden Glaucus en Pegasus, die samen naar schatting 6,9 biljoen kubieke voet gas bevatten. Gas uit die velden moet naar verwachting in 2033 beginnen te stromen. ExxonMobil krijgt naar verwachting ook een extra exploratievergunning voor de kust van Cyprus, zei Damianos.

Het Aphrodite-veld, zo'n 15 jaar geleden ontdekt en met een geschatte inhoud van 5,6 biljoen kubieke voet, wordt ontwikkeld door een joint venture onder leiding van Chevron. Een definitief investeringsbesluit over Aphrodite wordt verwacht in de zomer van 2027. Anders dan bij Cronos is dat gas bestemd voor de Egyptische binnenlandse markt, op basis van een bestaand akkoord met Chevron. Een deel van het Aphrodite-veld strekt zich uit in Israëlische wateren. Een arbitrage-uitspraak over het Israëlische aandeel wordt binnen enkele weken verwacht.

Elektriciteitsverbinding nog niet opgelost

Damianos wees ook op de voortgang van de Great Sea Interconnector — een onderzeese elektriciteitsverbinding die Cyprus en uiteindelijk Israël zou aansluiten op het Europese elektriciteitsnet. Het Franse investeringsbedrijf Meridiam is toegetreden als financier.

Het project loopt echter vertraging op door twijfel over de kosten. Een eerdere raming van 2,2 miljard dollar wordt herzien. Een rapport van de Europese Investeringsbank, dat de komende maanden wordt verwacht, moet het definitieve bedrag verduidelijken. Volgens het huidige akkoord dragen Cypriotische consumenten tot 63% van de bouwkosten, wat het eindbedrag politiek gevoelig maakt. De EU heeft 760 miljoen dollar toegezegd voor het project. Aanvullende private investeringen worden gezocht om de lasten voor Cypriotische huishoudens te beperken.

Damianos omschreef de energieambities van Cyprus in bescheiden bewoordingen. "Het is een kleine reserve," zei hij over Cronos. "Onze inkomsten als land zullen niet enorm zijn, dus het belang zit niet in het geld — het belang is dat we beginnen als producent en voor het eerst gas hebben."