SpaceX bouwt eigen gieterij voor turbinebladen om AI-energiecentrales sneller te bouwen

Elon Musk heeft bevestigd dat een fabriek die SpaceX in stilte heeft gebouwd in Bastrop, Texas, een gieterij is voor turbinebladen en -schoepen. Dat onderdeel geldt als het grootste knelpunt bij de bouw van nieuwe gascentrales.

Musk maakte het doel van de fabriek zaterdag bekend, nadat The Information berichtte over vacatures waarin een "gieterij voor bladen en schoepen" werd genoemd. Ook onderzoek van nieuwsbriefauteur Corey Trinetti speelde een rol: hij toonde aan dat SpaceX tussen maart en juni ongeveer 830 hectare grond had gekocht bij zijn bestaande Starlink-fabriek in Bastrop. "Door zelf te gieten bij SpaceX kunnen we de ingebruikname van gasturbines tot 18 maanden versnellen, en dat is een enorme doorbraak," schreef Musk op X.

Waarom een raketbedrijf turbinebladen giet

De bladen in het heetste deel van een gasturbine werken bij temperaturen van ongeveer 1.650 tot 1.980 graden Celsius, honderden graden boven het smeltpunt van de metaallegering waaruit ze bestaan. Dat kan alleen doordat elk blad wordt gegoten als één ononderbroken kristal, dat langzaam groeit in een vacuümoven, met interne koelkanalen en een hittewerende coating. Volgens The Information gieten wereldwijd slechts vier bedrijven deze bladen op industriële schaal, en die vier draaien allemaal op volle capaciteit.

Turbinefabrikant GE Vernova heeft laten weten dat zijn productiecapaciteit tot en met 2030 vrijwel volledig is volgeboekt, grotendeels door de vraag vanuit AI-datacenters. Musks Tesla en SpaceX bouwen ieder afzonderlijk aan 100 gigawatt aan zonne-energiecapaciteit per jaar, maar volgens Musk blijft aardgas nog jaren nodig "om zonne-energie aan te vullen en op gang te helpen."

Een productievoorsprong die andere AI-bouwers zouden missen

Amazon, Google, Meta, OpenAI en Microsoft zijn allemaal overgestapt op gasgestookte stroom op locatie om datacenters sneller in gebruik te kunnen nemen, zonder te wachten op netaansluitingen. Dat gebeurt na jaren waarin wind- en zonne-energie voorrang kregen. Als SpaceX erin slaagt deze bladen zelf te gieten, zou het bedrijf een productiecapaciteit in handen hebben die elke andere grote clouddienstverlener nu nog inkoopt bij dezelfde kleine groep leveranciers. Dat zou een voorsprong zijn die een kapitaalkrachtige concurrent zonder eigen productie niet makkelijk kan evenaren.

Nvidia's Blackwell-chips, momenteel het knelpunt aan de kant van rekenkracht in AI-infrastructuur, kennen nog altijd levertijden van meerdere maanden. Dat laat zien dat de beschikbaarheid van stroom inmiddels net zo beperkend is geworden als de chiplevering voor de uitbouw van AI-capaciteit. Het Internationaal Energieagentschap verwacht dat het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters tegen 2030 ongeveer zal verdubbelen.

Klachten over vervuiling rond Musks turbines

Snellere turbine-installaties zouden ook betekenen dat er eerder meer gasgestookte stroomproductie bijkomt. Musks bestaande turbinepark ligt daarbij al onder juridisch en wetenschappelijk vuur. In Memphis, waar de Colossus-datacenters van SpaceXAI sinds 2024 draaien op gasturbines, heeft de NAACP herhaaldelijk gesteld dat het bedrijf turbines liet draaien zonder de vergunningen of vervuilingscontroles die de federale wet vereist. De organisatie wijst op de uitstoot van smogvormende stoffen en gevaarlijke chemicaliën zoals formaldehyde. Onderzoekers van de University of Memphis zeiden dat de luchtvervuiling in de omgeving, die al zwaar te lijden heeft onder industriële vervuiling, "iets is verslechterd" sinds het datacenter operationeel is, op basis van hun eigen beperkte analyse.

Ander onderzoek wijst op vergelijkbare zorgen elders. Een studie in opdracht van de Piedmont Environmental Council in het Virginiaanse "Data Center Alley", uitgevoerd met het gezondheidsmodel COBRA van de Amerikaanse milieudienst EPA, concludeerde dat de uitstoot van de acht gasturbines van slechts één faciliteit meer dan 2,5 miljoen mensen kan raken, verspreid over meerdere county's. De zwaarste gevolgen treffen gemeenschappen die al kwetsbaar zijn. De studie schat 3,4 tot 6,5 extra vroegtijdige sterfgevallen per jaar en 53 tot 99 miljoen dollar aan jaarlijkse gezondheidsschade.

Het is nog onduidelijk of SpaceX's eigen gieterij het gietproces voor enkelkristallen daadwerkelijk kan repliceren op de schaal en met het foutenpercentage dat de vier bestaande leveranciers halen. Het artikel merkt op dat dit proces zelfs bij de kleinere bladen van straalmotoren al lastig is, laat staan bij de grotere bladen die in turbines van energiecentrales worden gebruikt. Of SpaceX deze technische horde neemt, bepaalt of de beloofde versnelling van 18 maanden ook echt werkelijkheid wordt.

Hoe vond je dit artikel?