Oud-ASML-topman Wennink hekelt Nederlandse begrotingsregels rond investeringen

3 min lezen29 augustus om 09:45

Redactie Buy the Winners

Gepubliceerd Zaterdag 29 augustus 2026, 09:45
Synthetic editorial illustration. A formal cabinet room. An oval polished table is surrounded by empty brown leather chairs and set with plain folders and water glasses, while morning sunlight streams through tall curtained windows.Illustratie

Peter Wennink, tot vorig jaar topman van ASML, bekritiseert de Nederlandse begrotingsregels. Volgens hem maken die geen onderscheid tussen eenmalige uitgaven en investeringen die later geld opleveren. Tegen het tijdschrift Vrij Nederland zei hij dat ASML "niet meer had bestaan" als hij het bedrijf had geleid volgens diezelfde boekhoudlogica.

Het punt van Wennink draait om de manier waarop de Nederlandse staat uitgaven boekt. In het huidige kasstelsel tellen verwachte toekomstige opbrengsten van investeringen niet mee bij het opstellen van de begroting. Denk bijvoorbeeld aan omzet die voortkomt uit wetenschappelijk onderzoek. Hij vergeleek dit met een hypotheek, waarbij de kosten van een huis over vele jaren worden gespreid in plaats van in één keer geboekt. "Dat vinden we normaal bij een huis," zei hij, "maar de rijksoverheid kan dat niet."

Pleidooi voor een andere manier van boekhouden

Wennink pleit voor een overstap naar het baten-lastenstelsel, waarbij langetermijnkosten over meerdere jaren worden uitgesmeerd. Veel bedrijven en gemeenten werken al op die manier. De Algemene Rekenkamer bepleit deze verandering al jaren, en ook de verkiezingsprogramma's van regeringspartijen D66 en CDA riepen op om reguliere uitgaven los te koppelen van investeringen.

Minister van Financiën Eelco Heinen wijst de kritiek van de hand. Tegen Vrij Nederland zei hij dat een andere boekhoudmethode geen extra geld oplevert: "je kunt een euro maar één keer uitgeven." Oud-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, die ook in het artikel aan het woord komt, stelt dat de terughoudendheid komt van hoge ambtenaren op het ministerie. Zij "vertrouwen er niet zomaar op dat politici de extra ruimte ook echt voor investeringen gebruiken," aldus Dijsselbloem. Wel vindt hij het debat over het baten-lastenstelsel de moeite waard.

ASML's eigen geschiedenis als voorbeeld

Wennink wijst op de beginjaren van ASML als bewijs dat overheidssteun het verschil kan maken. De directe staatssteun die het bedrijf in de jaren tachtig kreeg, omschreef hij als een "redding." Volgens hem hoeft de staat niet alle toekomstige investeringen zelf te financieren, ongeveer een kwart van het totaal zou volgens hem al genoeg zijn, maar zonder die eerste publieke steun komt private investering volgens hem niet van de grond. Hij zei dat er te veel is geprivatiseerd en dat markten "heilig zijn verklaard." De huidige aanpak van publieke investeringen noemde hij "middeleeuws."

Wel toonde Wennink zich enigszins optimistisch over Nadi, het nationale investeringsagentschap voor disruptieve innovatie. Het kabinet heeft volgens hem de "juiste focus" op het toekomstige verdienvermogen van Nederland. Tegelijk waarschuwde hij dat een investeringsbank alleen niet volstaat en dat meerdere hervormingen tegelijk nodig zijn. Volgens bronnen die door BNR worden aangehaald, wordt er gesproken over een verdubbeling van het budget van Nadi, van €500 miljoen naar €1 miljard over vijf jaar.

Bronnen

  • BNR — Peter wennink haalt uit naar heinen als ik zo asml had geleid bestond het niet meer, 28 augustus 2026

Hoe vond je dit artikel?

Gerelateerde artikelen

Begrijp de beurs. Vergroot je vertrouwen.

Volg de koersen. Beheer je portfolio. Leer slimmer beleggen.

Maak een account aan

Meest gelezen

Synthetic editorial illustration. Anonymous speaker viewed from behind at a blank lectern in an unbranded policy briefing room.

Fed beslist over rente na hoger dan verwachte inflatie, ECB volgt

Gisteren om 00:07
Synthetic editorial illustration. A technician on a platform inspects an outboard wing hatch; the fuselage, wing root and engine suspended below the wing by a pylon are visible as separate structures.

Boeing bouwt al bijna twee maanden geen 777-vrachttoestellen door geschil met leverancier, meldt Reuters

24 oktober om 06:00
Synthetic editorial illustration. An empty office floor contains rows of dark monitors, phones and tucked-in chairs. Sparse warm lamps and distant city windows provide the only light.

AEX sloot 0,2% hoger op 1.132 punten; Besi grootste daler, Shell wint 3,9%

23 oktober om 18:00
Synthetic editorial illustration. A late-evening office. An analyst seen from behind sits at a desk covered with stacks of plain reports and closed binders beneath a warm lamp, with dark windows beyond.

Merck & Co: Barclays verhoogt koersdoel en handhaaft advies Overweight

16:02
Synthetic editorial illustration. A formal meeting hall. Rear-facing delegations sit along both sides of a long wooden table set with plain folders, small name cards and water glasses, beneath chandeliers and tall curtained windows.

IG Metall-voorzitter noemt optreden Audi-topman bij Trump diep beschamend; fabriek wacht op goedkeuring Volkswagen

Gisteren om 00:50
Synthetic editorial illustration. A hand grips a plain black fuel nozzle beside a grey pump. The large rectangular display is completely dark and blank, with the forecourt softly blurred beyond.

Duurdere energie drukt groei eurozone, Europese beurzen sluiten week lager

24 oktober om 06:20

Veelgestelde vragen

We helpen je graag bij je vragen over beleggen.

Nee, Buy the Winners is geen beleggingsadviseur en verleent geen beleggingsadvies. Wij bieden informatieve inzichten, analyses en tools op basis van publiek beschikbare data. Alle beslissingen blijven bij jou.

Winni analyseert data van meer dan 40.000 aandelen en combineert dit met nieuws, fundamentele data en jouw portefeuille. Zo krijg je gepersonaliseerde inzichten zonder ruis.

We volgen aandelen, ETF's, crypto, valuta en grondstoffen van meer dan 70 beurzen wereldwijd. De focus ligt op de meest verhandelde instrumenten voor Nederlandse beleggers.

De riskscore vat de risico's van je portefeuille samen in één getal, opgebouwd uit spreiding, volatiliteit en de kwaliteit van je posities. Zo zie je in één oogopslag welke posities risico toevoegen en welke juist voor stabiliteit zorgen.

Je kunt gratis een account aanmaken en direct aan de slag met Winni, marktdata en basisanalyses. Premium functies zoals de Top 10 zijn beschikbaar via een abonnement.

We combineren gelicentieerde nieuwsbronnen en persberichten met marktdata. Winni vat de belangrijkste ontwikkelingen samen en koppelt ze aan de aandelen in jouw portefeuille.

Winni is je AI-beleggingscoach: stel een vraag over een aandeel, je portefeuille of de markt en Winni beantwoordt die op basis van actuele koersen, nieuws en fundamentele data — objectief en zonder ruis.

Word een betere belegger.

Onafhankelijk, persoonlijk, en gemaakt om jou sterker en financieel onafhankelijk te maken.

Disclaimer:

Buy the Winners biedt informatieve analyses en is geen persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Raadpleeg altijd een onafhankelijk financieel adviseur voor persoonlijk advies.