Falen van hartmedicijn Novartis leidt tot grootste koersval in één dag, hele sector geraakt

Novartis maakte op 4 september bekend dat pelacarsen, een experimenteel hartmedicijn ontwikkeld samen met Ionis Pharmaceuticals, niet het primaire doel van de Fase 3-studie Lp(a)HORIZON heeft gehaald. Het onderzoek onder 8.323 patiënten verlaagde wel lipoproteïne(a), een genetisch bepaalde, schadelijke vorm van cholesterol, maar zorgde niet voor een significante daling van het gecombineerde risico op cardiovasculaire sterfte, niet-fatale hartaanvallen, niet-fatale beroertes en spoedeisende coronaire revascularisatie, vergeleken met placebo.

Het aandeel daalde de eerste dagen na de aankondiging met zo'n 3%. Toen de Amerikaanse markten het nieuws volledig hadden verwerkt, versnelde de daling fors: op dinsdag verloor het aandeel Novartis 13 tot 14%, volgens marktcommentatoren de slechtste handelsdag ooit voor het aandeel. De optiehandel in aan Novartis gekoppelde posities lag op een veelvoud van het normale volume, waarbij handelaren vooral kozen voor pessimistische posities.

Waarom een geslaagde verlaging van cholesterol toch niet volstond

Een verhoogd Lp(a)-gehalte komt wereldwijd voor bij ongeveer één op de vijf mensen en er bestaat nog geen goedgekeurde gerichte behandeling voor. Pelacarsen is een antisense-oligonucleotide, een in het lab ontwikkeld molecuul dat de aanmaak van een specifiek eiwit door het lichaam moet blokkeren, en is gelicentieerd van Ionis. Het middel verlaagde de Lp(a)-waarden in lijn met eerdere studies. Novartis benadrukte dat de deelnemers aan het onderzoek al richtlijnconforme behandelingen kregen tegen cholesterol en hoge bloeddruk, wat het lastiger kan hebben gemaakt om een extra voordeel aan te tonen. Analisten van Jefferies wezen erop dat de algemene verbetering van de cardiovasculaire zorg leidt tot minder voorvallen, waardoor experimentele medicijnen in trials aan een hogere lat moeten voldoen.

Novartis meldde dat de volledige resultaten op een komend medisch congres worden gepresenteerd. Chief medical officer Shreeram Aradhye zei dat de data "belangrijk bewijs leveren dat het wetenschappelijk begrip van de relatie tussen Lp(a)-verlaging en cardiovasculaire uitkomsten vergroot." Ionis-CEO Brett Monia noemde het tegenvallende resultaat teleurstellend, maar zei dat de trial "duidelijkheid biedt die de toekomstige cardiovasculaire zorg zinvol zal beïnvloeden."

Gevolgen voor concurrenten en de bredere sector

Analisten van Citi zeiden dat het falen van pelacarsen "de bredere hypothese verzwakt, maar niet weerlegt" dat het verlagen van Lp(a) het cardiovasculaire risico vermindert. Wel waarschuwden ze dat belangrijke details, waaronder hoeveel Lp(a) precies werd verlaagd, nog niet bekend zijn. Die onduidelijkheid trok de uitverkoop breder door de sector: het aandeel Amgen daalde tot 10% door zorgen over zijn eigen Lp(a)-kandidaat olpasiran, die volgens Citi het grootste risico op overloopeffecten loopt vanwege het vergelijkbare werkingsmechanisme. Ionis verloor ongeveer 10% en het Nederlandse NewAmsterdam Pharma, dat ook een Lp(a)-verlagende behandeling ontwikkelt, zakte in dezelfde periode circa 12%. Het aandeel Eli Lilly daalde slechts licht; analisten schreven dat toe aan het feit dat het programma lepodisiran van dit bedrijf wordt getest bij een bredere patiëntengroep en minder zwaar weegt in de totale waardering van het bedrijf. BMO verlaagde het advies voor Amgen van "outperform" naar "market perform" na het nieuws.

Analisten van Barclays merkten op dat veel beleggers de trial al als risicovol beschouwden en slechts een beperkt voordeel hadden ingeprijsd. Dat kan verklaren waarom het aandeel Novartis aanvankelijk relatief beperkt reageerde met een daling van 3%, voordat later in de week de bredere herwaardering volgde.

Wat nog onduidelijk blijft

Novartis heeft nog niet bekendgemaakt hoe groot de behaalde Lp(a)-verlaging was en hoe ver de trial precies tekortschoot om een statistisch significant voordeel aan te tonen. Die details komen pas naar buiten bij de volledige presentatie van de data. Tot die tijd kunnen analisten niet volledig vaststellen of het tegenvallende resultaat wijst op een gebrek in het specifieke werkingsmechanisme van pelacarsen, op een tekortkoming in de opzet van de trial, of op een zwakte in de bredere aanname dat het verlagen van Lp(a) hartaanvallen en beroertes voorkomt. Dat onderscheid is bepalend voor de vraag of concurrerende programma's van Amgen en Eli Lilly, die met andere technische benaderingen een sterkere Lp(a)-verlaging nastreven, nog een haalbaar toekomstperspectief hebben.

De tegenslag raakt ook het bredere groeiverhaal van Novartis. Analisten hadden voor pelacarsen, bij succes, een piekomzet geraamd van $4 tot $5 miljard per jaar. Dat bedrag was voor het bedrijf belangrijk, omdat het volgens CEO Vas Narasimhan te maken heeft met de steilste patentklif uit zijn geschiedenis, na het verlies van exclusiviteit op zijn bestverkopende hartmedicijn Entresto.

Het aandeel Novartis noteert momenteel rond CHF125, in lijn met het gemiddelde koersdoel van analisten van CHF125,36.

Hoe vond je dit artikel?