Nederland is Europa's tweede exporteur van AI-gerelateerde goederen
2 min lezen19 augustus om 19:30Redactie Buy the Winners
Gepubliceerd Woensdag 19 augustus 2026, 19:30
Nederland exporteerde voor meer dan €80 miljard aan AI-gerelateerde goederen. Daarmee staat het land wereldwijd op de elfde plaats en in Europa op de tweede plaats, na Duitsland. Dat blijkt uit een nieuw rapport van kredietverzekeraar Atradius, getiteld "Concentration Risks in the Global AI Chain".
Machines, geen chips
De Nederlandse exportpositie steunt vooral op machines, niet op de chips zelf. Apparatuur voor de productie van halfleiders en apparaten voor datatransport maken samen 42% van de Nederlandse AI-goederenexport uit. Dat weerspiegelt de rol van ASML, dat volgens het rapport wereldwijd de grootste exporteur is van machines waarmee halfleiders worden gemaakt. Nederland is verantwoordelijk voor 7% van de wereldwijde export van AI-gerelateerde apparatuur.
Theo Smid, senior econoom bij Atradius, wijst erop dat Nederland relatief weinig verdient aan goederen die alleen via het land naar hun eindbestemming worden vervoerd. Hij signaleert daarmee een verschil tussen het handelsvolume en de waarde die daadwerkelijk in Nederland blijft.
Een keten in weinig handen
De belangrijkste waarschuwing van het rapport gaat niet alleen over het Nederlandse succes, maar over concentratie in de keten. De vijftien grootste exportlanden zijn samen goed voor 85 tot 90% van de wereldwijde handel in AI-gerelateerde goederen. Azië levert alleen al 65% van de wereldwijde export van AI-goederen. Voor processors en geheugenchips specifiek loopt dat aandeel op tot 70%.
Door die concentratie is Europa voor veel onderdelen die essentieel zijn voor de bouw van AI-systemen afhankelijk van een klein aantal Aziatische landen en de Verenigde Staten. Volgens Atradius maakt die afhankelijkheid het continent kwetsbaarder voor geopolitieke spanningen, handelsbelemmeringen, exportbeperkingen en verstoringen in de toeleveringsketen. De oorzaak: slechts een handvol landen en bedrijven beheerst de knelpunten in de keten.
Wat het rapport openlaat
Het rapport van Atradius benoemt niet welke specifieke knelpunten, een bepaald type chip, machine of grondstof, het grootste risico op verstoring vormen. Ook noemt het geen concrete gebeurtenissen die zo'n verstoring zouden kunnen veroorzaken. Daardoor is moeilijk te beoordelen hoe kwetsbaar Nederlandse exporteurs zoals ASML zouden zijn in een concreet verstoringsscenario. Het rapport beschrijft vooral de algemene kwetsbaarheid van de AI-toeleveringsketen als geheel.
Bronnen
- BNR — Nederland na Duitsland grootste Europese exporteur van AI-gerelateerde goederen, 19 augustus 2026
Hoe vond je dit artikel?
Gerelateerde artikelen
Begrijp de beurs. Vergroot je vertrouwen.
Volg de koersen. Beheer je portfolio. Leer slimmer beleggen.










