18 miljard dollar aan schikking rond tienerveiligheid bij Meta: kleine lettertjes beperken de impact

Meta heeft ingestemd om tot 18 miljard dollar te betalen over een periode van tien jaar en past de manier aan waarop tieners Instagram en Facebook gebruiken. Daarmee komt een einde aan een rechtszaak in Oakland, Californië, die het bedrijf had kunnen blootstellen aan veel hogere boetes. De schikking, aangekondigd op 26 augustus, maakt een einde aan claims van een coalitie van procureurs-generaal uit ongeveer 47 staten, Washington D.C. en verschillende Amerikaanse territoria. Zij stelden dat Meta zijn platforms bewust verslavend had ontworpen voor minderjarigen.

De schikking maakte abrupt een einde aan een rechtszaak die op 18 augustus begon en waarin CEO Mark Zuckerberg naar verwachting had moeten getuigen. Vier staten in de federale zaak, Californië, Colorado, Kentucky en New Jersey, hadden in rechtbankstukken betoogd dat de boetes konden oplopen tot 1,4 biljoen dollar. Meta zelf noemde dat cijfer ook, maar juridische experts achtten het zeer onwaarschijnlijk. Meta ontkende in de schikking enige wandaad; de deal moet nog worden goedgekeurd door rechter Yvonne Gonzalez Rogers van het federale hof.

Wat Meta daadwerkelijk moet veranderen

Van het totaalbedrag garandeerde Meta ongeveer 12,7 miljard dollar, ongeacht de uitkomst. De resterende 5,3 miljard dollar wordt alleen uitgekeerd als concurrenten TikTok en YouTube vergelijkbare veiligheidsmaatregelen voor tieners invoeren, waaronder een dagelijkse tijdslimiet van één uur. Daarnaast stemde Meta afzonderlijk in om meer dan 1 miljard dollar te betalen aan Texas en 459 miljoen dollar in verband met de eerdere claims over gegevensbescherming rond Cambridge Analytica.

Op productniveau voert Meta een standaard dagelijkse limiet van twee uur in voor tienergebruik van Facebook en Instagram. Tussen middernacht en 6 uur 's ochtends wordt toegang geblokkeerd, tenzij ouders dit uitschakelen, en tijdens schooluren worden de meeste meldingen gedempt. Het aantal likes wordt standaard verborgen voor minderjarigen, cosmetische filters worden beperkt, en tieners krijgen de mogelijkheid, niet als standaardinstelling, om een feed te gebruiken die niet door Meta's aanbevelingsalgoritme wordt bepaald. De meeste standaardbeschermingen worden binnen zes maanden ingevoerd. Strengere leeftijdsverificatie, waarvoor Meta zegt onder meer te kijken naar met wie een gebruiker contact heeft, kan tot een jaar op zich laten wachten.

Kritiek op de uitzonderingen

Uit rechtbankstukken blijkt dat de beperkingen uitzonderingen kennen: berichten via de chatfunctie tellen niet mee voor de limiet van twee uur en blijven 's nachts beschikbaar. Ook video's van 22 minuten of langer vallen buiten de limiet. Arturo Béjar, een voormalig technisch directeur bij Meta wiens getuigenis bijdroeg aan de zaak van de staten, zei dat de schikking "grotendeels het 'veiligheidstheater' dat Meta de afgelopen jaren heeft opgevoerd, zou kunnen bevestigen." Hij voegde toe dat het Instagram-gebruik slechts licht zal dalen, zonder dat het platform daadwerkelijk veiliger wordt. Florida, dat niet bij de schikking betrokken is, blijft de rechtszaak voortzetten; procureur-generaal James Uthmeier noemde de uitkering "peanuts" in verhouding tot de aangerichte schade. Ook New Mexico bleef woensdag buiten de schikking.

Een beheersbare kostenpost tegenover Meta's winst

Meta boekte in 2025 een omzet van 201 miljard dollar. De gegarandeerde jaarlijkse termijnen van de schikking, ongeveer 1,17 miljard dollar, zijn klein vergeleken met de winst van het bedrijf. Meta stelt dat tieners minder dan 1% van de omzet vertegenwoordigen. Het aandeel steeg ongeveer 1,1% in de sessie na de aankondiging en won ook in de dagen erna verder terrein. Het aandeel Meta noteert momenteel rond de 617 dollar, onder het gemiddelde koersdoel van 754,77 dollar van 68 analisten, die gezamenlijk een "Strong Buy"-advies afgeven.

Analisten van Morgan Stanley zeiden dat de schikking Meta ruimte kan geven om een reeks AI-producten sneller uit te brengen, waaronder een verbeterde Meta AI-assistent en agentische advertentietools. Zij trokken een parallel met hoe Google vorig jaar meer producten lanceerde nadat een grote antitrustzaak was afgerond. Needham, dat zijn Hold-advies handhaafde, waarschuwde juist dat Meta's uitgaven versnipperd raken over chips, datacenters, zakelijke AI-toepassingen en hardware tegelijk. Dat gebeurt op een moment waarop het bedrijf voor 2026 ook tot 145 miljard dollar aan kapitaaluitgaven plant.

De open vraag achter de advertentiecijfers

Of de nieuwe beperkingen daadwerkelijk het gebruik door tieners terugdringen, hangt af van Meta's vermogen om accounts van minderjarigen en tieners werkelijk te herkennen. Op dit moment wordt de leeftijd immers nog door gebruikers zelf opgegeven. Toezichthouders in Australië, waar sociale media voor jongeren onder de 16 al verboden zijn, ontdekten dat ongeveer acht op de tien jonge tieners ondanks dat verbod nog steeds actief zijn op de platforms. Dat doet twijfelen over hoe effectief Meta's leeftijdscontrole in de praktijk zal blijken. Meta heeft daarnaast nog honderden aanvullende rechtszaken lopen, aangespannen door individuen en schooldistricten met dezelfde beschuldigingen. Het bedrijf heeft in zijn jaarverslagen aangegeven dat dit risico op "materieel verlies" met zich meebrengt.

Hoe vond je dit artikel?