Markten prijzen renteverhogingen ECB in nu olieprijs stijgt door oorlog

De Europese Centrale Bank komt donderdag bijeen te midden van een scherpe stijging van de olieprijzen, veroorzaakt door het conflict in het Midden-Oosten. Financiële markten verwachten nu al dit jaar renteverhogingen om mogelijke inflatie door energieprijzen te bestrijden.

De olieprijzen schommelden hevig en tikten eerder deze week bijna de $120 per vat aan, om vervolgens rond de $100 te stabiliseren. Dat is nog steeds een stijging van 35% sinds het begin van de oorlog en 60% hoger dan aan het begin van het jaar. De Europese gasprijzen zijn alleen al in maart met bijna 60% gestegen. Deze volatiliteit roept herinneringen op aan de energiecrisis van 2022 na de Russische invasie van Oekraïne. Hierdoor ligt het beleidspad van de ECB in de handen van geopolitieke ontwikkelingen, zoals een bron aan Reuters vertelde.

Een eerdere studie van de ECB toont aan dat een aanhoudende stijging van 14% van de olie- en gasprijzen de inflatie in de eurozone met 0,5 procentpunt kan verhogen, terwijl de groei met 0,1 procentpunt afneemt. Vergelijkbare effecten zouden ook in een tweede jaar aanhouden. De inflatieswaptarieven voor de komende twee jaar zijn gestegen van 1,75% voor het conflict naar ongeveer 2,5%, wat de toegenomen vraag naar afdekking weerspiegelt.

Beleidsmakers manen tot voorzichtigheid

ECB-functionarissen erkennen de risico's, maar benadrukken een afgemeten aanpak. President Christine Lagarde beloofde alle nodige instrumenten in te zetten om de inflatie onder controle te houden en een herhaling van de pieken van 2022-2023 te voorkomen. Bundesbank-president Joachim Nagel drong aan op waakzaamheid en beloofde daadkrachtig optreden als de energiekosten doorwerken in bredere prijsdruk, hoewel hij opmerkte dat het nog te vroeg is om de langetermijneffecten in te schatten.

Vicepresident Luis de Guindos riep op om het hoofd koel te houden, terwijl de Franse centralebankpresident Francois Villeroy de Galhau bescheiden inflatiestijgingen en een tragere groei voorzag zonder directe renteaanpassingen. ECB-bestuurslid Isabel Schnabel benadrukte dat de inflatieverwachtingen op middellange termijn verankerd blijven op de doelstelling van 2%, en pleitte voor voorzichtige stappen op basis van de onderliggende dynamiek.

Handelaren hebben hun verwachtingen hierop aangepast: een nieuwe renteverlaging dit jaar lijkt onwaarschijnlijk. De markten prijzen nu 30 tot 35 basispunten aan renteverhogingen in, mogelijk al vanaf september.

Focus op de prognoses van donderdag

De nieuwe ECB-prognoses zullen alleen de eerste effecten van de oorlog bevatten en kunnen naar boven worden bijgesteld, gezien recente inflatieverrassingen en de stijging van de olieprijs voorafgaand aan het conflict. De aandacht zal uitgaan naar scenarioanalyses, vergelijkbaar met de analyses die tijdens de Oekraïnecrisis werden verstrekt.

Naar verwachting handhaaft de bank haar depositorente op 2%, vanwege de onzekerheid over de duur van het conflict — met name de scheepvaart door de Straat van Hormuz — en de ontwikkeling van de energieprijzen. Economen suggereren dat een olieprijs die maandenlang boven de $100 blijft, in combinatie met tweedronde-effecten zoals loon- of prijsdruk, nodig zou zijn om renteverhogingen te rechtvaardigen.

Vragen over leiderschap blijven

Er wordt nog steeds gespeculeerd over het einde van Lagardes termijn in oktober 2027, waarbij geruchten over een mogelijk vroegtijdig vertrek onbevestigd blijven. Kandidaten zoals de Nederlandse bankier Klaas Knot (havikachtig maar pragmatisch) en de Spanjaard Pablo Hernandez de Cos (meer verzoenend) zijn in beeld. Volgens analisten van Deutsche Bank zou een nieuwe inflatiepiek haar echter kunnen aanmoedigen om haar termijn vol te maken.

Hoe vond je dit artikel?