Kopertekort loopt op tot 10 miljoen ton in 2040 door mijnstoringen en explosieve AI-vraag

Er dreigt een enorm kopertekort. S&P Global voorspelt een aanbodtekort van 10 miljoen ton tegen 2040, terwijl de vraag met 50% stijgt naar 42 miljoen ton. ING Group verwacht al op kortere termijn problemen en rekent op een tekort aan geraffineerd koper van 600.000 kiloton in 2026, na een tekort van 200.000 kiloton in 2025.

De koperprijzen weerspiegelen deze druk. De Amerikaanse koperfutures voor de eerstvolgende maand op de COMEX stegen in 2025 met 41% — de grootste jaarlijkse stijging sinds 2009 — en zijn in 2026 tot nu toe met bijna 2% geklommen. De rol van het metaal in elektrificatie maakt het cruciaal: het is onmisbaar voor elektriciteitsnetwerken, hernieuwbare energiesystemen, elektrische voertuigen, bedrading in de bouw en tegenwoordig ook voor AI-datacenters, die enorme hoeveelheden nodig hebben voor stroom, koeling en netwerken.

"Naarmate economieën zich ontwikkelen, hebben ze meer infrastructuur nodig. Meer infrastructuur vereist meer energie, en meer energie leidt tot een hoger koperverbruik", vertelde Charles Cooper, hoofd koperonderzoek bij Wood Mackenzie, aan CNBC.

Verstoringen in mijnen wakkerden het tekort van vorig jaar aan en zullen het aanbod nog jaren vertragen. Drie grote operaties kwamen in 2025 in de problemen. De Kamoa-Kakula-mijn in Congo, een van de grootste producenten ter wereld, kampte met overstromingen waardoor de productieprognoses voor 2026 en 2027 fors werden verlaagd. In Chili vond in juni een dodelijke tunnelinstorting plaats in El Teniente, de grootste ondergrondse kopermijn ter wereld, beheerd door het staatsbedrijf Codelco. Volgens algemeen directeur Claudio Sougarret zal de productie hierdoor de komende vijf jaar lager uitvallen. De Grasberg-mijn in Indonesië, geëxploiteerd door Freeport-McMoRan, werd in september getroffen door een dodelijke modderstroom. Dit leidde tot een verlaging van de productieverwachting voor 2026 met 35%, en normale operaties worden pas in 2027 verwacht.

Wood Mackenzie merkt op dat mijnen doorgaans te maken hebben met 5% jaarlijkse verstoringen, maar de gebeurtenissen van 2025 waren veel omvangrijker, waardoor nieuw aanbod verder in de toekomst is geschoven. S&P Global benadrukt dat het ontwikkelen van een nieuwe kopermijn gemiddeld 17 jaar duurt, van ontdekking tot productie.

Amerikaanse importheffingen zorgen voor een kunstmatige krapte. In juli 2025 legde Amerika invoerrechten van 50% op aan halffabricaten van koper, zoals buizen en draden, waarbij ruwe vormen werden vrijgesteld. De angst voor bredere heffingen leidde tot het aanleggen van voorraden in Amerikaanse magazijnen, wat het wereldwijde aanbod buiten de VS uitputte. "Het is momenteel een soort kunstmatige krapte... waardoor er heel weinig ruimte overblijft om aanbodschokken op te vangen", vertelde ING-strateeg Ewa Manthey aan CNBC. Sectorspecifieke metaalheffingen blijven bestaan ondanks enkele rechterlijke uitspraken, wat een risicopremie in de prijzen verankert.

Aandelen van Freeport-McMoRan noteren op $60,49 op de NYSE, met een beurswaarde van $87 miljard. Ondanks een koopconsensus van vijf analisten, wijst het gemiddelde koersdoel van $56 op een bescheiden neerwaarts risico.

De koperkrapte onderstreept de uitdagingen bij het realiseren van de groene en technologische transities. Nu de toename van het aanbod is uitgesteld en de vraag versnelt, staan de prijzen onder opwaartse druk. Dit is gunstig voor producenten, maar vormt een uitdaging voor fabrikanten in Europa en daarbuiten.

Hoe vond je dit artikel?