Duitse groothandelsprijs voor elektriciteit stijgt meer dan 60% door krappe gasmarkt

De Duitse groothandelsprijs voor elektriciteit met levering in januari noteert boven €180 per megawattuur op de European Energy Exchange. Dat is ruim 60% hoger dan een jaar eerder, meldt Bloomberg. Het is het hoogste niveau richting een winter sinds de Europese energiecrisis van 2022, toen de groothandelsprijs voor stroom kortstondig boven €1.000 per megawattuur uitkwam.

Waarom gas de prijs bepaalt

Elektriciteit in Europa wordt grotendeels geprijsd op basis van aardgas, omdat gascentrales vaak de marginale kostprijs van stroom op het net bepalen. Die koppeling verklaart waarom een krappe gasmarkt de elektriciteitsprijs al opdrijft, nog voordat de winterse vraagpiek is bereikt.

Het benchmarkcontract Nederlandse TTF-gas, de Europese referentieprijs, noteerde deze maand tussen ongeveer €78,50 en €82 per megawattuur, aldus Investing.com. De ondergrondse gasopslag in de Europese Unie zit op ongeveer 68% van de capaciteit, zo'n 16 procentpunt onder het vijfjaarsgemiddelde voor deze tijd van het jaar. Dat laat minder buffer over voordat het injectieseizoen eindigt.

Volgens Bloomberg komt de druk door meerdere factoren die tegelijk optreden. De sluiting van de Straat van Hormuz heeft de aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG) vanuit Qatar, een belangrijke leverancier, stilgelegd. Verminderde Franse kernenergieproductie door hitte en arbeidsstakingen heeft opwekkingscapaciteit weggenomen. En lage waterkrachtreserves beperken een alternatieve energiebron. Investing.com meldde daarnaast dat verstoringen van het transit door de Perzische Golf, gekoppeld aan de oorlog met Iran, het LNG-tankerverkeer door de Straat van Hormuz beperken. Daardoor moeten vervoerders uitwijken naar duurdere routes.

Wat dit betekent voor energierekeningen en bedrijfswinsten

Hogere groothandelsprijzen zullen naar verwachting doorwerken in de energierekeningen van huishoudens en bedrijven, wat de inflatie verder aanwakkert. Bloomberg meldde dat de energierekening van Britse huishoudens in januari naar verwachting met 25% stijgt. Het effect elders in Europa hangt af van overheidssteunregelingen en van de mate waarin energiebedrijven hun aanbod al hadden vastgezet via hedging.

De Europese Centrale Bank signaleert dezelfde ontwikkeling. Na de verhoging van de depositorente met een kwart procentpunt naar 2,50% zei ECB-bestuurslid Peter Kazimir dat niet olie, maar gas- en elektriciteitskosten het grootste risico vormen voor de inflatievooruitzichten, aldus Investing.com. De totale inflatie in de eurozone lag in augustus op 3,3%, waarbij de energieprijzen op jaarbasis 14,3% hoger lagen.

Jefferies schat dat de winst volgend jaar bij RWE, Engie en EDP Renewables ongeveer 10% boven de huidige verwachtingen kan uitkomen, als gevolg van de hogere elektriciteitsprijzen, meldde Bloomberg.

Wat nog kan veranderen

Analisten waarschuwen dat de uitkomst sterk afhangt van het weer. Ulf Ek, chief investment officer bij Northlander Commodity Advisors, zei tegen Bloomberg dat de groothandelsprijs voor stroom bij een koude winter met wel 50% kan stijgen als de aanvoerbeperkingen vanuit het Midden-Oosten aanhouden. Zonne- en windcapaciteit die sinds 2021 is bijgebouwd, heeft de kosten al helpen beperken. Baringa schat dat de groothandelsprijzen deze zomer 30% hoger zouden zijn geweest zonder die capaciteit. Maar dat vangnet wordt kleiner in de winter, omdat de zonne-energieproductie daalt en kalm, koud weer de afhankelijkheid van gascentrales vergroot.

Europa gaat deze winter ook in met meer LNG-importcapaciteit, lager brandstofverbruik en een meer gespreid aanbod van leveranciers dan in 2022. Volgens Bloomberg verkleinen deze factoren het risico op regelrechte tekorten, ook al lopen de prijzen op.

Hoe vond je dit artikel?