Chipaandelen dalen na waarschuwing over vertraging in AI, maar orderboek ASML groeit nog altijd

Europese en Nederlandse chipaandelen kelderden maandag nadat Anthropic-CEO Dario Amodei dit weekend een essay publiceerde waarin hij de kunstmatige-intelligentie-industrie opriep om de ontwikkeling van geavanceerde AI-modellen te vertragen. Sam Altman van OpenAI en Elon Musk van Tesla zeiden allebei het met die oproep eens te zijn. Altman voegde daaraan toe dat een beursgang van OpenAI dit jaar onverstandig zou zijn gezien de veiligheidsrisico's, meldde Reuters.

De reactie in de sector volgde onmiddellijk. ASM International verloor tijdens de handelsdag tot 10%, voordat een deel van het verlies werd goedgemaakt. BE Semiconductor Industries (Besi) daalde ongeveer 8%, en ASML verloor tussen de 5% en 6%, afhankelijk van het moment op de dag. Het Duitse Infineon zakte circa 7,6%, en de Franse materialenleverancier Soitec was de slechtste presteerder in de Stoxx 600 met een verlies van ongeveer 13%. In Azië verloor SK Hynix 6,4% en Samsung Electronics 4,1%, terwijl SoftBank tot 13,2% kwijtraakte.

Wat Amodei precies voorstelde

In zijn essay, getiteld "We Must Pace the Frontier", waarschuwde Amodei dat losgeslagen AI-systemen binnen zes tot twaalf maanden in staat zouden kunnen zijn tot grootschalige schade, mogelijk oplopend tot honderden miljarden dollars. Hij zei dat Anthropic externe beoordelaars toegang op werknemersniveau zal geven tot zijn systemen om dat risico te helpen beheersen. De oproep gaat over gecoördineerde veiligheidstests en governance tussen AI-ontwikkelaars, niet over een halt aan AI-investeringen of het trainen van modellen.

Volgens Reuters zei Barclays-strateeg Emmanuel Cau dat de kwestie vragen oproept over het tempo van toekomstige kapitaaluitgaven. Een groot deel van de recente koersrally steunt namelijk op de aanname dat de investeringen in AI-infrastructuur alsmaar blijven versnellen. Steve Sosnick, hoofdanalist markten bij Interactive Brokers, maakte een vergelijkbaar punt: de markt had volgens hem "oververhit" gedraaid op verwachtingen rond AI-uitgaven.

Orderboeken zijn nog niet veranderd

Ondanks de koersdalingen is het vraagbeeld dat leveranciers rapporteren onveranderd. Analisten van JPMorgan zeiden, na een gesprek met ASML-CFO Roger Dassen, dat het bedrijf onderzoekt hoe het in 2028 meer dan 110 van zijn EUV-lithografiemachines (extreme ultraviolet) kan bouwen. Dat zou een stap zijn boven de jaarlijkse capaciteitsgroei van ongeveer 30% die ASML al had aangekondigd voor 2026 en 2027. Reuters meldde dat de meeste nieuwe orders die ASML nu binnenhaalt, al bestemd zijn voor levering in 2028. Volgens JPMorgan zit de huidige beperkende factor in de snelheid van assemblage, niet in de toeleveringsketen. De bank verwacht bovendien dat Intel in 2027 "weer een belangrijke klant" wordt, terwijl de geplande Terafab van Elon Musk wordt omschreven als een klant in wording.

Ook Soitec laat een vergelijkbaar contrast zien. De Franse leverancier van fotonicawafers voor optische verbindingen in AI-datacenters had zijn omzetverwachting voor het tweede kwartaal op 2 september al opwaarts bijgesteld naar een groei van ongeveer 50% op jaarbasis. Dat stuwde het aandeel destijds meer dan 15% hoger, een winst die maandag grotendeels weer verdween.

Niet elke analist ziet de kwestie als een risico voor de vraag. Bank of America-analist Vivek Arya noemde het nieuws "ruis" tegenover wat hij een structurele markt noemt, waarin de kapitaaluitgaven voor AI tegen het einde van het decennium volgens hem kunnen verdrievoudigen tot meer dan 3 biljoen dollar. Hij wijst daarbij op volledige benutting van netwerken en stijgende huurprijzen, zelfs voor oudere generaties chips. Stacy Rasgon van Bernstein zei dat de uitspraken nog verder kunnen wegen op de stemming in een halfgeleidersector die pas net begon te herstellen van een daling van ongeveer 19% sinds de piek in juni. Hij merkte daarbij wel op dat een oproep om het tempo van modeltraining te vertragen iets anders is dan een oproep om minder te investeren.

Wat de koersdoelen laten zien

De omvang van de daling van maandag laat zien hoe hard sommige van deze aandelen daarvoor al waren gestegen. Het aandeel ASML noteert op €1.478 en ligt daarmee nog altijd onder het gemiddelde koersdoel van analisten van ongeveer €2.024. ASM International handelt op €830 tegenover een koersdoel van €1.126, en Besi op €189 tegenover een koersdoel van €295, verschillen die al vóór maandag bestonden en niet door de uitverkoop zijn weggewerkt. Ook Infineon noteert met €58,56 licht onder het gemiddelde koersdoel van €86,59. Dat laat zien dat de daling zowel de toeleveranciers van apparatuur als de chipmakers zelf raakte, en zich niet beperkte tot aandelen die al hoog gewaardeerd stonden.

Daarnaast bevestigde ASML dat Taiwan Semiconductor Manufacturing Co vanaf 2030 op grote schaal gebruik gaat maken van zijn nieuwere High-NA-lithografiemachines, die ongeveer 400 miljoen dollar per stuk kosten tegenover 200 miljoen dollar voor de bestaande EUV-systemen. Samsung en SK Hynix mikken op invoering in 2028.

Hoe vond je dit artikel?