ASM, ASML en Besi: drie schakels in de chipfabriek, van atoomlaag tot verpakking

ASML kreeg op 6 oktober 2026 het label Zeer sterk met 82 punten. Een dag eerder, op 5 oktober 2026, stond het bedrijf nog op Sterk met 79 punten.

De drie Nederlandse chipmachinebouwers werken in verschillende fasen van dezelfde keten. ASML levert de lithografiemachines die het patroon op de siliciumplak afbeelden. ASM International (ASM) brengt met atoomlaagdepositie (ALD) de flinterdunne materiaallagen aan. BE Semiconductor Industries (Besi) neemt het over zodra de chips klaar zijn en verpakt moeten worden. Hun klanten zijn dezelfde, een kleine groep grote chipfabrikanten, en ze delen dezelfde risico's: investeringscycli en exportbeperkingen naar China. Ze verdienen alle drie aan AI-datacenters, maar via een andere schakel. Op 9 oktober 2026 staan ASM en ASML op Zeer sterk met 84 van de 100 punten, Besi op Gemiddeld met 54 punten.

ASM: de atoomlaagjes onder elke geavanceerde chip (Zeer sterk · 84/100)

ASM zit aan het begin van het productieproces. Chipfabrikanten gebruiken de ALD-machines om materiaallagen met atomaire precisie op siliciumplakken aan te brengen. De lange ontwikkeltrajecten met klanten maken overstappen duur. Het bedrijf breidt uit naar nieuwe toepassingen, zoals molybdeen-ALD voor chips van 1,4 nanometer. De dienstentak groeit snel en geeft meer terugkerende inkomsten uit geplaatste machines.

De kwetsbaarheden liggen vooral bij China en bij klantconcentratie. Azië levert het grootste deel van de omzet. Het personeelsverloop liep op en vermogenselektronica blijft zwak. Als de AI-investeringen versnellen en fabrikanten meer uitgeven aan de kleinste chipnodes, kan de vraag naar ALD verder groeien. Als strengere exportcontroles of uitgestelde fabrieken leveringen vertragen, kan dat direct op de machineverkopen drukken.

Bij de rating scoren financiële kwaliteit, concurrentievoordeel en koersmomentum alle drie bovengemiddeld. De rentedekking van 260× ligt ver boven de mediaan van 7,8× in de peergroep. Dat betekent dat de winst de rente ruimschoots dekt. De waardering drukt het oordeel: de koers-omzetverhouding van 13× ligt boven de peermediaan van 5×. Net als bij ASML draait het bij ASM om een positie die concurrenten moeilijk kunnen kopiëren.

ASML: de enige leverancier van EUV-lithografie (Zeer sterk · 84/100)

ASML is de enige fabrikant van EUV-machines, waarmee de kleinste en zuinigste chips worden gemaakt. Daarnaast levert het DUV-systemen, meetapparatuur en software aan vrijwel alle grote chipfabrikanten. Die richten hun fabrieken rond deze apparatuur in, wat overstappen duur maakt. Onderhoud en upgrades van de geïnstalleerde machines zorgen voor terugkerende inkomsten. De eerste High NA EUV-systemen draaien in commerciële productie.

Waar ASM verdient aan de lagen die op de plak komen, verdient ASML aan het patroon dat erop wordt gezet. Beide hangen af van dezelfde fabrikanten. Exportcontroles remmen de leveringen aan China en de omzet daar daalde in de eerste helft van 2026. De korte liquiditeit is krap en de onderzoekskosten stijgen fors. Als AI-vraag fabrikanten dwingt tot sneller opschalen naar chips onder 2 nanometer, blijft de vraag naar EUV groeien. Als fabrikanten hun investeringen tijdelijk terugschroeven, kan een deel van de omzetgroei wegvallen.

Financiële kwaliteit scoort hoog, concurrentievoordeel en koersmomentum bovengemiddeld. De current ratio, de verhouding tussen kortlopende bezittingen en schulden, is 1,3× tegenover een peermediaan van 2,6×. De waardering drukt het oordeel: de ondernemingswaarde is 46× de EBITDA (bedrijfswinst vóór afschrijvingen), tegen een mediaan van 40×.

Besi: de machines die chips op dragers plaatsen (Gemiddeld · 54/100)

Besi werkt aan de achterkant van de keten, waar klare chips worden verpakt. Het bedrijf bouwt 'die attach'-machines, die losse chips uiterst precies op een drager plaatsen. Klanten kiezen Besi vanwege de voorsprong in hybrid bonding, een techniek om chips direct op elkaar te verbinden voor krachtige AI-chips. Besi verdient dus aan wat er gebeurt nadat ASML en ASM hun werk hebben gedaan. Het afzetgebied is smaller en China weegt zwaar in de omzet.

Als fabrikanten hun investeringen in geavanceerde verpakking versnellen, kan de vraag krachtig aantrekken. Als ze nieuwe assemblagecapaciteit uitstellen, kan die vraag plotseling wegvallen. Het werkkapitaalbeslag is hoog, wat veel kasmiddelen vastlegt. De balans is solide, met een nettokaspositie.

Financiële kwaliteit scoort hoog, concurrentievoordeel en koersmomentum gemiddeld. De omloopsnelheid van activa is 1,1× tegenover een peermediaan van 0,5×: Besi haalt dus meer omzet uit zijn bezittingen. De waardering drukt het oordeel, met een ondernemingswaarde van 48× de EBITDA tegen een mediaan van 34×. De score daalde de afgelopen zeven dagen met 8 punten.

Waarom hetzelfde label iets anders betekent

ASM en ASML delen het label Zeer sterk en dezelfde score, maar door andere drijfveren. Bij ASM scoren alle drie de kwaliteitsonderdelen bovengemiddeld, steunend op een vrijwel schuldvrije balans. Bij ASML valt vooral financiële kwaliteit hoger uit, ondanks een krappe liquiditeit. Beide worden duur gewaardeerd, maar bij ASM drukt de koers-omzetverhouding, bij ASML de ondernemingswaarde ten opzichte van de EBITDA.

Besi blijft op Gemiddeld. Financiële kwaliteit is hoog, maar concurrentievoordeel en koersmomentum scoren gemiddeld en de waardering drukt ook hier. De BtW-score vergelijkt de kwaliteit en waardering van een bedrijf met die van vergelijkbare bedrijven. Een label zegt dus iets over de positie binnen die groep, niet over absolute kwaliteit.

Zo verdient ASM aan het opbouwen van chiplagen, ASML aan het printen van het patroon en Besi aan het verpakken van de klare chip. Alle drie profiteren van dezelfde AI-vraag, maar hun inkomsten volgen de investeringsbeslissingen van dezelfde fabrikanten op verschillende momenten.

Hoe vond je dit artikel?