Market order uitgelegd — direct kopen tegen de beste koers

Market order in het kort

• Je koopt of verkoopt direct tegen de best beschikbare koers, zonder prijslimiet
• De uitvoering is bijna gegarandeerd; de exacte prijs is dat niet
• In drukke, liquide aandelen wijkt de prijs nauwelijks af; in dunne markten kan dat fors
• De tegenhanger is de limietorder, die zekerheid over de prijs ruilt voor onzekerheid over de uitvoering

Wat een market order precies doet

Wanneer je een market order plaatst, zegt je broker in feite: voer deze opdracht nú uit, wat de markt op dit moment ook vraagt. Bij een koop pak je de laagste verkoopprijs die op dat moment in het orderboek staat (de laatprijs). Bij een verkoop neem je de hoogste bieding (de biedprijs). Het verschil tussen die twee heet de spread.

De order vult zich van boven naar beneden door het orderboek. Is er aan de beste prijs niet genoeg aanbod om je hele order te vullen, dan schuift de rest door naar de volgende prijs, en de prijs daarna. Bij een klein aantal aandelen in een liquide fonds merk je daar niets van. Bij een grote order in een weinig verhandeld aandeel kan de gemiddelde uitvoeringskoers merkbaar afwijken van de koers die je op je scherm zag.

Hoe de uitvoering in zijn werk gaat

Het orderboek is een lijst van alle openstaande koop- en verkooporders, geordend op prijs. Aan de ene kant staan de bieders, aan de andere kant de verkopers. Een market order zoekt geen prijs uit, maar neemt simpelweg wat er als eerste tegenover staat.

Een voorbeeld maakt het concreet. Stel, een aandeel heeft een biedprijs van 49,98 euro en een laatprijs van 50,02 euro. Plaats je een market order om te kopen, dan betaal je 50,02 euro per aandeel, mits er genoeg stukken tegen die prijs liggen. Wil je 1.000 stukken maar liggen er maar 600 tegen 50,02, dan worden de overige 400 bijvoorbeeld tegen 50,05 gevuld. Je gemiddelde aankoopkoers komt dan iets boven de oorspronkelijke laatprijs uit. Dit verschil tussen de verwachte en de werkelijke koers heet slippage.

Market order versus limietorder

De keuze tussen beide ordertypes draait om wat je belangrijker vindt: zekerheid over de uitvoering of zekerheid over de prijs.

De market order ruilt prijszekerheid in voor uitvoeringszekerheid. De limietorder doet het omgekeerde: je krijgt nooit een slechtere prijs dan je opgeeft, maar het risico is dat de order open blijft staan als de koers je niveau niet bereikt.

Waarvoor beleggers een market order gebruiken

Beleggers grijpen naar de market order wanneer het belangrijker is dát de transactie doorgaat dan tégen welke exacte cent. Wil je een positie snel openen of sluiten in een breed verhandeld aandeel, dan is het verschil tussen de schermkoers en de uitvoeringskoers meestal minimaal.

Het ordertype komt ook van pas bij liquide indexfondsen of grote bekende aandelen, waar voortdurend veel volume omgaat. Bij minder verhandelde fondsen, small-caps of effecten met een brede spread kiezen veel beleggers juist bewust voor een limietorder, om niet overgeleverd te zijn aan een dunne markt.

Risico's van een market order

Het grootste aandachtspunt is dat je vooraf niet weet wat je betaalt of ontvangt. In rustige, liquide markten is dat zelden een probleem. Maar op momenten van hoge beweeglijkheid — vlak na cijfers, bij belangrijk nieuws of rond de opening van de beurs — kan de koers in seconden verspringen.

Drie situaties verdienen extra aandacht. Een brede spread vergroot het verschil tussen bied- en laatprijs en dus je instapkost. Een dunne markt zorgt dat een grotere order door meerdere prijsniveaus heen vult. En een koerssprong (een gap) kan je order op een heel andere prijs uitvoeren dan je verwachtte, zeker buiten de drukste handelsuren.

In Nederland houdt de AFM toezicht op de manier waarop brokers orders uitvoeren; in België doet de FSMA dat, met consumenteninformatie via Wikifin. Brokers zijn verplicht orders zo gunstig mogelijk uit te voeren (best execution). Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies.