Definitie
Een linear regression line (lineaire regressielijn) is de rechte lijn die statistisch zo dicht mogelijk bij een reeks koerspunten ligt en daarmee de gemiddelde richting van die koersen weergeeft. De lijn wordt berekend met de methode van de kleinste kwadraten, die de afstand tussen lijn en koerspunten zo klein mogelijk maakt. In technische analyse gebruiken beleggers de lijn om de onderliggende trend van een aandeel of index zichtbaar te maken.
Samengevat in 10 seconden
- Het is de rechte "best passende" lijn door een reeks koerspunten over een gekozen periode
- De berekening minimaliseert de gekwadrateerde afstand tussen lijn en elk koerspunt
- De helling toont de gemiddelde richting; stijgend, dalend of vrijwel vlak
- De lijn beschrijft wat geweest is — ze voorspelt geen toekomstige koers
- Vaak komen er parallelle kanaallijnen omheen op basis van standaarddeviatie
Wat een lineaire regressielijn meet
De lijn vat een wolk van koerspunten samen in één rechte lijn. Elke handelsdag levert een slotkoers op, en die punten liggen zelden netjes op een rij. Een regressielijn legt er de rechte lijn doorheen die het dichtst bij al die punten blijft.
Het resultaat is een soort gemiddelde richting over de gekozen periode. Loopt de lijn omhoog, dan lagen de koersen gemiddeld in een stijgende lijn. Loopt ze omlaag, dan was de gemiddelde beweging dalend. Hoe steiler de helling, hoe sterker die gemiddelde richting per dag was.
Belangrijk: de lijn is een beschrijving van het verleden binnen het gekozen venster. Ze zegt niets over wat de koers daarna doet. Verleng je de lijn naar rechts, dan trek je hooguit de gemiddelde lijn door — geen voorspelling.
De berekening met kleinste kwadraten
De lijn wordt bepaald met de kleinste-kwadratenmethode. Voor elk koerspunt bestaat er een verticale afstand tot de lijn: het verschil tussen de werkelijke koers en de waarde die de lijn op dat moment aangeeft. Die afstanden worden gekwadrateerd en opgeteld.
De software zoekt de helling en de hoogte van de lijn waarbij die opgetelde gekwadrateerde afstand zo klein mogelijk is. Door te kwadrateren tellen grote uitschieters zwaarder mee dan kleine. Het eindresultaat is één unieke lijn voor de gekozen periode.
De keuze van die periode bepaalt sterk hoe de lijn eruitziet. Een regressielijn over 50 dagen kan een heel andere helling hebben dan een lijn over 200 dagen op dezelfde grafiek. Wie het venster verandert, verandert de uitkomst.
Waarvoor beleggers de lijn gebruiken
In de technische analyse dient de lijn vooral om de trend te ontdoen van dagelijkse ruis. De losse koersbewegingen springen heen en weer; de regressielijn laat de gemiddelde richting eronder zien.
Vaak worden er twee parallelle lijnen boven en onder de regressielijn getekend, op een vaste afstand gebaseerd op de standaarddeviatie van de koersen rond de lijn. Samen vormen ze een regressiekanaal. De breedte van dat kanaal zegt iets over de spreiding: liggen de koersen ver van de middenlijn, dan is het kanaal breed; blijven ze er dicht omheen, dan is het smal.
Een praktijkvoorbeeld: een belegger zet een regressielijn over de slotkoersen van een AEX-aandeel van het afgelopen halfjaar. De lijn loopt licht omhoog, en de meerderheid van de koersen blijven binnen een smal kanaal eromheen. Dat vertelt hem dat de gemiddelde richting over dat halfjaar mild stijgend was en dat de koers relatief rustig bewoog. Het is een observatie over de afgelopen periode — geen uitspraak over morgen.
Regressielijn versus voortschrijdend gemiddelde
Beide gereedschappen halen de ruis uit een koers, maar ze doen dat anders. De onderstaande tabel zet de kernverschillen op een rij.
| Kenmerk | Lineaire regressielijn | Voortschrijdend gemiddelde |
|---|---|---|
| Vorm | Eén rechte lijn | Meebuigende, kromme lijn |
| Berekening | Kleinste kwadraten over de hele periode | Gemiddelde dat per nieuw punt verschuift |
| Reactie op recente koers | Hele lijn herberekent | Laatste punten wegen direct mee |
| Leest af | Gemiddelde richting van de periode | Vloeiend verloop van het gemiddelde |
Waar het voortschrijdend gemiddelde mee kronkelt met de koers, blijft de regressielijn kaarsrecht. Daardoor toont de regressielijn duidelijker één algemene richting, terwijl het voortschrijdend gemiddelde beter de bochten in het verloop volgt. Welke je nuttiger vindt, hangt af van wat je wilt zien.
Beperkingen van de regressielijn
De grootste valkuil is de lijn lezen als een voorspelling. De rechte lijn nodigt uit om hem door te trekken, maar buiten het gekozen venster heeft die verlenging geen statistische basis. De koers hoeft zich er niet aan te houden.
Een tweede aandachtspunt is de gevoeligheid voor de periodekeuze. Verschuif je het begin- of eindpunt, dan kantelt de helling mee. Twee beleggers die dezelfde grafiek anders afbakenen, krijgen twee verschillende lijnen.
Ten slotte zegt de lijn niets over de oorzaak achter een koers. Ze rekent puur met getallen en negeert winstcijfers, rente of nieuws. De regressielijn is een rekenkundig hulpmiddel, geen oordeel over de waarde van een onderneming. Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies; toezicht op beleggingsinformatie ligt bij de AFM (Nederland) en de FSMA (België).
Veelgestelde vragen over linear regression line
Nee. De lijn beschrijft de gemiddelde richting van koersen die al gevallen zijn binnen een gekozen periode. Verleng je de lijn, dan trek je het verleden door — dat is geen prognose van wat de koers daarna doet.
Een handmatige trendlijn teken je zelf langs een paar toppen of bodems. Een regressielijn wordt berekend en ligt statistisch zo dicht mogelijk bij álle punten, niet alleen bij de uitersten.
Een regressiekanaal bestaat uit twee parallelle lijnen op een vaste afstand boven en onder de regressielijn, bepaald door de standaarddeviatie. De breedte ervan laat zien hoe sterk de koersen rond de middenlijn spreidden.
Ja, en behoorlijk. Een lijn over 50 dagen kan een andere helling tonen dan een lijn over 200 dagen op exact dezelfde grafiek. De afbakening van begin- en eindpunt bepaalt de uitkomst.
