Definitie
De Europese Investeringsbank is de financieringsinstelling van de EU die projecten geld leent en obligaties uitgeeft aan beleggers.
Samengevat in 10 seconden
De Europese Investeringsbank (EIB) is de financieringsinstelling van de Europese Unie, gezamenlijk eigendom van de EU-lidstaten, die langlopende leningen verstrekt aan projecten en daarvoor geld ophaalt op de kapitaalmarkt. Ze leent niet aan particulieren, maar geeft wel obligaties uit die beleggers kunnen kopen. Zo financiert ze investeringen in onder meer infrastructuur, klimaat en het midden- en kleinbedrijf.
Europese Investeringsbank in het kort
- De EIB is in handen van de EU-lidstaten en dient publieke beleidsdoelen, geen winstmaximalisatie
- Ze verstrekt langlopende leningen aan projecten en bedrijven binnen en buiten de EU
- Het geld daarvoor haalt ze op door obligaties uit te geven aan beleggers
- Voor particuliere beleggers is de bank vooral relevant als uitgever van schuldpapier, niet als kredietverstrekker
Wat de Europese Investeringsbank doet
De EIB is opgericht door de lidstaten van de Europese Unie en handelt namens hen. Ze is geen gewone bank waar je een rekening opent of een hypotheek afsluit. Haar taak is om geld te bundelen en door te lenen aan projecten die bijdragen aan Europese doelen, zoals duurzame energie, transport, onderwijs of de financiering van kleinere ondernemingen.
Het bijzondere is de combinatie van publiek doel en marktwerking. De bank wil haar uitgeleende geld terugkrijgen met rente, maar ze stuurt op maatschappelijke uitkomst in plaats van op zo hoog mogelijke winst. Daarmee onderscheidt ze zich van een commerciële bank, die in de eerste plaats voor haar aandeelhouders rendement nastreeft.
Hoe de bank zich financiert
De EIB heeft zelf maar een beperkt eigen vermogen van de lidstaten. Het overgrote deel van het geld dat ze uitleent, leent ze eerst zélf in. Dat doet ze door obligaties op de internationale kapitaalmarkt te plaatsen: schuldbewijzen waarmee beleggers de bank geld lenen tegen een afgesproken rente en looptijd.
Omdat de lidstaten achter de bank staan, geldt de EIB doorgaans als een zeer kredietwaardige debiteur. Beleggers vragen voor dat type schuld in de regel een lagere rente dan voor een risicovollere lener. Het renteverschil dat de bank vervolgens verdient tussen inlenen en uitlenen is klein; de bank is er niet om die marge te maximaliseren, maar om financiering goedkoper te maken voor de projecten die ze steunt.
Een deel van de uitgegeven obligaties is gelabeld als groene of duurzaamheidsobligatie. De opbrengst daarvan is bestemd voor projecten met een klimaat- of milieudoel, waarover de bank apart rapporteert.
Waarvoor de leningen worden gebruikt
De projecten die de EIB financiert lopen sterk uiteen. In de praktijk gaat het vaak om grote, langlopende investeringen die zich pas over jaren terugverdienen en die commerciële geldverstrekkers minder snel alleen oppakken.
Denk aan een spoorlijn die twee regio's verbindt, een windpark op zee, de renovatie van scholen of een kredietlijn aan een lokale bank die het geld weer doorleent aan kleine ondernemers. Een concreet voorbeeld: leent de EIB aan een nationaal energiebedrijf voor een hoogspanningsnet, dan profiteert dat bedrijf van een lagere rente dan het zelf op de markt zou krijgen, en blijft de uitvoering bij het bedrijf liggen. De bank verstrekt het kapitaal en stelt voorwaarden; ze runt het project niet.
EIB-obligaties versus staatsobligaties
Voor een belegger lijkt een EIB-obligatie in veel opzichten op een staatsobligatie, maar er zijn verschillen in wie er achter staat en hoe het papier wordt gewaardeerd.
| Kenmerk | EIB-obligatie | Staatsobligatie |
|---|---|---|
| Uitgever | Financieringsinstelling van de EU | Eén afzonderlijk land |
| Wie staat erachter | Gezamenlijk de EU-lidstaten | De begroting van dat ene land |
| Doel van de uitgifte | Projecten met een EU-beleidsdoel financieren | Algemene overheidsuitgaven dekken |
| Valuta | Vaak meerdere valuta's | Meestal de eigen valuta van het land |
| Groene varianten | Komen geregeld voor | Komen voor, maar minder vanzelfsprekend |
Het wezenlijke verschil zit in de spreiding van de garantie. Achter een staatsobligatie staat de financiële kracht van één land; achter een EIB-obligatie staan de lidstaten samen. Dat verandert het risicoprofiel, maar haalt het marktrisico niet weg.
Waar beleggers op letten bij EIB-obligaties
Ook schuld van een sterke, publieke uitgever is niet vrij van risico. De koers van een verhandelbare obligatie beweegt mee met de marktrente: stijgt de rente, dan daalt doorgaans de koers van eerder uitgegeven obligaties met een lagere coupon. Wie tussentijds wil verkopen, kan dus minder terugkrijgen dan de inleg.
Daarnaast speelt valutarisico als de obligatie in een andere munt dan de euro luidt, en blijft er altijd een — doorgaans klein geacht — kredietrisico dat de uitgever niet aan zijn verplichtingen voldoet. De handel in dit soort schuldpapier valt onder financieel toezicht: in Nederland houdt de AFM toezicht op de markten, in België de FSMA (met consumenteninformatie via Wikifin). De Europese Centrale Bank is een aparte instelling en moet je niet met de EIB verwarren: de ECB voert het monetair beleid, terwijl de EIB projecten financiert.
Deze uitleg is educatief en geen beleggingsadvies.
Veelgestelde vragen over europese investeringsbank
Nee. De EIB leent aan projecten, bedrijven en tussenpersonen, niet aan particulieren. Als particulier kom je de bank vooral tegen als uitgever van obligaties die je via de beurs kunt kopen.
De EIB financiert investeringsprojecten en geeft daarvoor obligaties uit. De ECB is de centrale bank van de eurozone en bepaalt de rente en het monetair beleid. Twee verschillende instellingen met verschillende taken.
Ze gelden doorgaans als zeer kredietwaardig omdat de EU-lidstaten erachter staan. Volledig risicovrij zijn ze niet: de koers reageert op de marktrente en bij vreemde valuta speelt wisselkoersrisico.
Een obligatie waarvan de opbrengst is geoormerkt voor projecten met een klimaat- of milieudoel. De bank rapporteert apart over waar dat geld naartoe gaat.
Kennischeck
Test je kennis
Beantwoord 5 korte vragen om deze les af te ronden.
Je hebt minstens 4 goede antwoorden nodig.
Bronnen
- www.afm.nl/nl-nl/consumenten — **AFM — consumenteninformatie over beleggen**