ADR uitgelegd — handelen in Amerikaanse aandelen

ADR in het kort

• Een ADR vertegenwoordigt aandelen van een buitenlands bedrijf, maar handelt in dollars in de VS
• Een Amerikaanse depotbank houdt de echte aandelen in bewaring en geeft de certificaten uit
• Eén ADR kan één, een fractie of meerdere onderliggende aandelen waard zijn (de ratio)
• Je loopt naast koersrisico ook wisselkoersrisico tussen dollar en de thuismunt
• Dividend wordt omgerekend naar dollars, vaak ná inhouding van buitenlandse bronbelasting

Wat een ADR precies is

Een ADR lost een praktisch probleem op. Veel grote bedrijven staan genoteerd op hun eigen thuismarkt — Tokio, Frankfurt, Londen of Parijs — en die beurzen werken in een andere munt, andere openingstijden en andere afwikkeling. Voor een Amerikaanse belegger is dat omslachtig.

Om dat te ondervangen koopt een Amerikaanse bank een pakket aandelen van zo'n buitenlands bedrijf en zet die vast in bewaring. Tegenover dat pakket geeft de bank certificaten uit die wél op een Amerikaanse beurs verhandelbaar zijn. Elk certificaat is een claim op een vast aantal van de onderliggende aandelen.

Het belangrijke punt: je koopt niet het aandeel zelf, maar een certificaat dat het aandeel vertegenwoordigt. Economisch volg je dezelfde onderneming. Juridisch houd je een bewijsstuk van een bewaarbank, geen direct aandeelhouderschap in de oorspronkelijke vorm.

Hoe een ADR tot stand komt

De keten begint bij een depotbank, vaak een grote Amerikaanse instelling. Die koopt of ontvangt de buitenlandse aandelen en bewaart ze, meestal via een lokale bewaarpartij in het land van herkomst. Op basis van dat pakket creëert de depotbank de ADR's en brengt ze in omloop.

Vanaf dat moment handelt het ADR als elk ander effect op de Amerikaanse markt. Koop je er een, dan wisselt het certificaat van eigenaar; het onderliggende aandeel blijft gewoon in de kluis bij de bewaarder. De bank houdt de twee werelden synchroon: voor elk uitstaand ADR ligt er een evenredig pakket echte aandelen achter.

De verhouding tussen certificaat en aandeel heet de ratio. Die is niet altijd één-op-één. Bij een duur aandeel kan één ADR een fractie van een aandeel zijn, zodat de dollarkoers van het ADR niet onhandig hoog wordt. Bij een goedkoop aandeel kan één ADR juist meerdere aandelen bundelen.

Soorten ADR's naast elkaar

Niet elk ADR is hetzelfde. Het verschil zit vooral in wie het initiatief neemt en hoeveel het bedrijf zelf rapporteert.

Voor een particuliere belegger is vooral het onderscheid gesponsord versus ongesponsord nuttig. Een gesponsord ADR wordt door het bedrijf zelf ondersteund, wat doorgaans betere informatievoorziening betekent. Een ongesponsord ADR ontstaat los van het bedrijf en kan rommeliger zijn.

Waarvoor beleggers een ADR gebruiken

De meest voorkomende reden is bereik. Via een ADR krijg je toegang tot een onderneming die anders alleen op een verre beurs te koop is, zonder een rekening in een andere munt of bij een buitenlandse broker te openen. Alles loopt in dollars en binnen het vertrouwde Amerikaanse handelssysteem.

Een voorbeeld maakt het concreet. Stel, een belegger wil meedoen in een groot Taiwanees halfgeleiderbedrijf. Direct handelen op de beurs van Taipei is lastig. Het bedrijf heeft echter een ADR in New York. De belegger koopt dat ADR in dollars via een gewone broker, en volgt zo dezelfde koersbeweging als wie het aandeel in Taipei bezit — minus de wisselkoers- en kostenverschillen.

Let op dat een ADR een Amerikaanse oplossing is. Een Europese belegger handelt via een ADR feitelijk op de Amerikaanse markt. Voor toegang tot dezelfde bedrijven kennen Europese beurzen een vergelijkbaar instrument onder een andere naam, het GDR (Global Depositary Receipt). De werking lijkt sterk op die van een ADR.

Kosten en dividend bij een ADR

Een ADR is niet gratis in het bezit. De depotbank rekent doorgaans een bewaarvergoeding, vaak een klein bedrag per certificaat per jaar. Die wordt meestal verrekend met een uitkering of apart in rekening gebracht, afhankelijk van de bank en de broker.

Het dividend volgt een omweg. Keert het buitenlandse bedrijf dividend uit, dan ontvangt de depotbank dat in de lokale munt, rekent het om naar dollars en betaalt het door aan de ADR-houders. In dat traject zit doorgaans buitenlandse bronbelasting van het land van herkomst, en de omrekening gebeurt tegen de op dat moment geldende wisselkoers.

Risico's en aandachtspunten bij een ADR

Twee soorten beweging tellen mee. De eerste is de koers van het onderliggende bedrijf zelf. De tweede is de wisselkoers tussen de dollar en de munt van het thuisland. Daalt die munt ten opzichte van de dollar, dan kan je ADR in waarde dalen terwijl het aandeel op de thuismarkt gelijk blijft — en omgekeerd.

Voor een belegger in de eurozone komt er nog een laag bij. Het ADR noteert in dollars, dus je hebt ook te maken met de koers euro-dollar. Je volgt dus drie elementen tegelijk: het bedrijf, de thuismunt en de dollar.

Verder geldt de eerdergenoemde scheiding tussen gesponsorde en ongesponsorde certificaten. Bij een ongesponsord ADR is de informatie soms beperkter. Houd ook rekening met de bewaarkosten en met de bronbelasting op dividend, die je netto-uitkering verlaagt.

Toezicht en regelgeving spelen hier op meerdere fronten. Een ADR valt onder het Amerikaanse effectentoezicht. Koop je het via een broker in Nederland of België, dan blijft die broker onder toezicht van de AFM en DNB (Nederland) respectievelijk de FSMA (België); consumenteninfo voor Belgische beleggers loopt via Wikifin. Deze uitleg is educatief en geen advies (AFM/MAR).