Nederlandse handelsminister bezoekt China om betrekkingen te herstellen te midden van spanningen rond Nexperia en ASML

Handelsminister Sjoerd Sjoerdsma arriveerde deze week in Peking voor een driedaags bezoek — het eerste van een Nederlandse handelsminister sinds 2018. Doel is het herstel van een relatie die onder druk staat door de bestuurscrisis bij Nexperia en de toenemende druk op de chipapparatuurexport van ASML naar China.

Nexperia-conflict nog lang niet opgelost

De kwestie rond Nexperia overschaduwt het bezoek. Eind 2025 greep de Nederlandse overheid in bij de Chinees-eigendom chipmaker: de CEO werd geschorst, wat leidde tot een scherpe reactie uit Peking. Na weken van onderhandelingen trok Nederland de maatregel tijdelijk terug om de spanningen te verminderen, maar de juridische strijd gaat door.

Nexperia China, gesteund door moederbedrijf Wingtech Technology, heeft zich sindsdien losgemaakt van Nexperia Europe en begonnen met het betrekken van wafers van alternatieve Chinese leveranciers. Wingtech heeft ook een schadeclaim ingediend bij een rechtbank in Zuid-China vanwege financiële verliezen als gevolg van het Nederlandse ingrijpen.

Sjoerdsma sloeg een verzoenende toon aan na zijn ontmoeting met de Chinese minister van Handel Wang Wentao in Peking. "We hadden een openhartig gesprek, maar ook een toekomstgericht gesprek, omdat ik denk dat we allebei een schone lei wilden met de vorige periode, waarin er veel wrijvingen en veel problemen waren," zei hij tegen Reuters. Hij voegde eraan toe dat de twee regeringen "uiterst goed" samenwerken rond Nexperia. Tegelijkertijd erkende hij dat een duurzame oplossing uiteindelijk een akkoord vereist tussen Nexperia Europe en zijn Chinese tak — en niet alleen goodwill op regeringsniveau.

ASML klem tussen Washington en Peking

Het bezoek heeft ook grote gevolgen voor ASML, het in Veldhoven gevestigde bedrijf dat de enige fabrikant ter wereld is van EUV-lithografiemachines — de meest geavanceerde apparatuur voor de productie van de nieuwste chips. Export van EUV-machines naar China is al sinds 2019 verboden onder de Nederlandse exportcontroles.

De druk neemt nu toe op de oudere DUV-systemen van ASML, die China nog wel mag kopen. Amerikaanse wetgevers overwegen de voorgestelde MATCH Act, die de toegang van China tot geavanceerde chipapparatuur verder zou beperken, inclusief DUV-lithografiesystemen. Sjoerdsma bezocht Washington onlangs om namens Nederland bezwaar te maken tegen die wetgeving.

ASML heeft daarnaast Amerikaanse beschuldigingen van de hand gewezen dat een van zijn EUV-machines in strijd met de exportregels naar China zou zijn verscheept. Sjoerdsma verdedigde het Nederlandse regime: "Het doel van ons exportcontrolestelsel voor halfgeleiders is ervoor te zorgen dat geen materiaal terechtkomt op plaatsen waar onze veiligheid in gevaar kan komen. Ik ben ervan overtuigd dat de zeer strenge Nederlandse controles dat waarborgen."

Een diplomaat met een gecompliceerde voorgeschiedenis in Peking

Het bezoek van Sjoerdsma heeft ook een ongebruikelijke persoonlijke dimensie. Als Kamerlid diende hij in 2021 een motie in die de behandeling van Oeigoeren door China als genocide bestempelde — een stap die hem op de Chinese sanctielijst bracht. In 2022 bezocht hij Taiwan en pleitte hij voor een breed sanctiepakket tegen China om een invasie van het eiland af te schrikken.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken wilde niet bevestigen of Sjoerdsma nog op de sanctielijst staat. Het ministerie liet alleen weten dat Nederland en China "belangrijke partners zijn voor wie dialoog en samenwerking in het belang van beide partijen is." Peking heeft eerder andere gesanctioneerde functionarissen — waaronder de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio — toegelaten door onderscheid te maken tussen hun rol als wetgever en hun rol als bewindspersoon.

Nederland bevindt zich in een lastige positie tussen twee vuren. Washington wil strengere controles op de export van halfgeleiders, terwijl Peking zijn eigen wetgevende instrumenten heeft uitgebreid om landen te bestraffen die voldoen aan wat het beschouwt als oneerlijke buitenlandse wetgeving. De Nederlandse steun voor EU-handelsmaatregelen tegen China zorgt voor extra wrijving. Frankrijk, Italië, Spanje, Litouwen en Nederland riepen gezamenlijk op tot sterkere actie tegen Chinese handelspraktijken in een recent uitgelekt EU-discussiedocument.

Het aandeel ASML noteert op €1.628, met een gemiddeld analistenkoersdoel van €1.696.

Hoe vond je dit artikel?