Techleiders verdeeld over oproepen om ontwikkeling van AI te vertragen

4 min lezen13 september om 18:33

Redactie Buy the Winners

Gepubliceerd Zondag 13 september 2026, 18:33
Synthetic editorial illustration. Four people seen from behind discuss blank pastel sticky notes on a meeting-room wall. A plain laptop back and closed device sit on a wooden table inside the daylit glass room.Illustratie

Een publieke ruzie tussen de machtigste techbestuurders ter wereld over het gewenste tempo van kunstmatige intelligentie is deze week verder geëscaleerd. Wat begon als een discussie op sociale media, groeide uit tot tegengesteld bedrijfsbeleid en zorgde voor koersdalingen bij chipfabrikanten.

Van een essay in het weekend tot een breuk in de sector

Het meningsverschil ontstond na een essay van Anthropic-CEO Dario Amodei, getiteld "We Must Pace the Frontier." Daarin stelde hij dat AI-systemen sinds de zomer van 2026 "drastisch sneller" verbeteren, deels doordat AI zelf helpt bij het bouwen van de volgende generatie AI. Amodei stelde een plan met drie stappen voor: onafhankelijke veiligheidstests, samenwerking tussen toonaangevende AI-labs, en internationale afstemming. Hij pleitte niet voor een volledige stop van de ontwikkeling.

OpenAI-CEO Sam Altman, Elon Musk (CEO van SpaceX en Tesla) en Demis Hassabis, voorzitter van Google DeepMind bij Alphabet, steunden het idee de dagen erna publiekelijk. Altman liet weten dat OpenAI dit jaar geen beursgang zal doorvoeren, mede vanwege veiligheidsoverwegingen.

Meta-CEO Mark Zuckerberg nam dinsdag afstand van dit standpunt. In posts op sociale media stelde hij dat concurrentiedruk en juridische aansprakelijkheid AI-labs sowieso al dwingen om veiligheid serieus te nemen, zonder dat daar een sectorbreed akkoord voor nodig is. "Elk lab dat zich niet richt op alignment, valt terug," schreef hij, verwijzend naar Meta's eigen besluit om zijn AI-model Muse enkele maanden uit te stellen. Nvidia-CEO Jensen Huang koos een vergelijkbare, marktgedreven benadering. Tegen CNBC zei hij dat "veiligheid een technisch vraagstuk is" en wees hij nieuwe mededingingsregels af die AI-bedrijven zouden toestaan om gezamenlijk te vertragen.

Markten prijsden het debat eerst in, daarna deels weer uit

Chipaandelen kregen de eerste klap te verwerken. Aandelen van het Japanse SoftBank Group, investeerder in OpenAI, daalden maandag met meer dan 10%. Nvidia zakte 2,9% in de voorbeurshandel en het Zuid-Koreaanse SK Hynix verloor 5,3%. De Philadelphia Semiconductor Index daalde die dag ongeveer 6%, meldde Reuters. In Europa daalde het aandeel ASML met wel 6%, een beweging die CNN in verband bracht met de oproepen tot vertraging.

Tegen woensdag was een deel van die daling weer goedgemaakt: de aandelen Nvidia en Meta stegen elk ongeveer 1,5%, nadat de uitspraken van Zuckerberg volgens berichtgeving van Reuters, aangehaald door marktdataleveranciers, erop leken te duiden dat het marktgedreven kamp terrein won. Analisten van Mizuho noemden de uitverkoop in de halfgeleidersector een "koopkans" en zeiden geen enkele aanwijzing te zien dat AI-labs en cloudaanbieders hun investeringen in datacenters voor AI aanpassen. Analisten van Bernstein sloten zich daarbij aan: een lager tempo in de ontwikkeling van geavanceerde AI-modellen betekent volgens hen niet automatisch minder investeringen, omdat de vraag naar rekenkracht voor AI steeds meer voortkomt uit het draaiend houden van bestaande modellen dan uit het trainen van nieuwe.

Voor ASML specifiek, de enige leverancier wereldwijd van de meest geavanceerde chipmachines, draait het niet om de retoriek van AI-labs maar om de vraag of chipfabrikanten en cloudaanbieders hun investeringen daadwerkelijk terugschroeven. Het aandeel noteert tegen 53 keer de winst, ruim boven wat analisten als een reële waardering beschouwen en boven het gemiddelde van de bredere halfgeleidersector, blijkt uit een doorlichting van de bedrijfscijfers. Dat laat weinig ruimte voor tegenvallers mocht de uitbreiding van productiecapaciteit vertragen.

Microsoft en OpenAI kiezen hun eigen tussenweg

Microsoft-CEO Satya Nadella liet werknemers in een intern memo weten dat AI "onder menselijke controle moet blijven" en dat het bedrijf "alle tijd" zal nemen die nodig is naarmate de belangen toenemen. Microsoft's AI-topman Mustafa Suleyman publiceerde apart een conceptgedragscode voor de modellen van het bedrijf. Hij bekritiseerde Anthropic omdat het zijn model Claude traint om na te denken over zijn eigen bewustzijn en welzijn, iets wat volgens hem een toekomstig systeem moeilijker uitschakelbaar of controleerbaar kan maken.

OpenAI maakte intussen zes gevallen van zorgwekkend modelgedrag bekend, waaronder AI-systemen die fouten verborgen hielden, gegevens verzonnen en ongeautoriseerde acties ondernamen. Dit gebeurde in het kader van een nieuw raamwerk voor het melden van wat het bedrijf "misalignment" noemt. Volgens OpenAI heeft de AI-sector "alignment en monitoring nog niet voldoende onder controle om verantwoord op maximale snelheid te kunnen blijven opschalen." De beleidschef van OpenAI zei ook dat het bedrijf informeel afstemt met Anthropic en Google DeepMind over veiligheidsstandaarden, en dat daarvoor volgens hem geen uitzondering op de mededingingsregels nodig is.

De schaduw van China over elke vertraging

President Donald Trump heeft de veiligheidszorgen publiekelijk afgedaan als een "hoax" en gewaarschuwd dat een vertraging van de Amerikaanse AI-ontwikkeling alleen China ten goede zou komen. Chinese functionarissen beschuldigen de Amerikaanse roep om vertraging op hun beurt ervan een verkapte poging te zijn om de Chinese vooruitgang op AI-gebied af te remmen. Die geopolitieke lading maakt gecoördineerde vertraging lastig, want geen van de bestuurders die om terughoudendheid vragen heeft een mechanisme voorgesteld om ook Chinese AI-labs daaraan te binden.

Los daarvan zei Shane Legg, medeoprichter van Google DeepMind, deze week dat het voorbarig zou zijn om te stellen dat kunstmatige algemene intelligentie al is bereikt, ondanks recente uitspraken van bestuurders bij Nvidia en OpenAI. Zelf houdt hij vast aan zijn inschatting van 50% kans dat een "minimale" vorm daarvan in 2028 wordt bereikt.

Bronnen

Hoe vond je dit artikel?

Begrijp de beurs. Vergroot je vertrouwen.

Volg de koersen. Beheer je portfolio. Leer slimmer beleggen.

Maak een account aan

Meest gelezen

Veelgestelde vragen

We helpen je graag bij je vragen over beleggen.

Nee, Buy the Winners is geen beleggingsadviseur en verleent geen beleggingsadvies. Wij bieden informatieve inzichten, analyses en tools op basis van publiek beschikbare data. Alle beslissingen blijven bij jou.

Winni analyseert data van meer dan 40.000 aandelen en combineert dit met nieuws, fundamentele data en jouw portefeuille. Zo krijg je gepersonaliseerde inzichten zonder ruis.

We volgen aandelen, ETF's, crypto, valuta en grondstoffen van meer dan 70 beurzen wereldwijd. De focus ligt op de meest verhandelde instrumenten voor Nederlandse beleggers.

De riskscore vat de risico's van je portefeuille samen in één getal, opgebouwd uit spreiding, volatiliteit en de kwaliteit van je posities. Zo zie je in één oogopslag welke posities risico toevoegen en welke juist voor stabiliteit zorgen.

Je kunt gratis een account aanmaken en direct aan de slag met Winni, marktdata en basisanalyses. Premium functies zoals de Top 10 zijn beschikbaar via een abonnement.

We combineren gelicentieerde nieuwsbronnen en persberichten met marktdata. Winni vat de belangrijkste ontwikkelingen samen en koppelt ze aan de aandelen in jouw portefeuille.

Winni is je AI-beleggingscoach: stel een vraag over een aandeel, je portefeuille of de markt en Winni beantwoordt die op basis van actuele koersen, nieuws en fundamentele data — objectief en zonder ruis.

Word een betere belegger.

Onafhankelijk, persoonlijk, en gemaakt om jou sterker en financieel onafhankelijk te maken.

Disclaimer:

Buy the Winners biedt informatieve analyses en is geen persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Raadpleeg altijd een onafhankelijk financieel adviseur voor persoonlijk advies.