ECB maakt zich op voor eerste renteverhoging sinds begin energiecrisis

De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogt naar verwachting aanstaande donderdag de rente met 25 basispunten. Dit is een belangrijke verschuiving in het beleid. De ECB is hiermee de eerste grote centrale bank die de teugels aantrekt na de recente inflatiepieken door hoge energieprijzen. Hoewel de stap voor juni vrijwel zeker lijkt, is er onder economen en beleggers veel discussie over het vervolgpad na deze maand.

Inflatiedruk valt samen met stagnerende groei

De inflatie in de eurozone steeg in mei naar 3,2 procent. Dit werd veroorzaakt door hogere energiekosten als gevolg van het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten. Beleidsmakers maken zich vooral zorgen over de eerste stijging in de dienstensector en de kerninflatie sinds het begin van de oorlog. Dit wijst erop dat de prijsdruk zich over de gehele economie verspreidt. Analisten van BNP Paribas en Nomura geven aan dat de ECB haar doelstelling van 2 procent wil beschermen. Dit gebeurt ondanks de verslechterende groeivooruitzichten voor de regio.

De centrale bank bevindt zich in een lastige economische situatie. Recente cijfers lieten een krimp zien van het bruto binnenlands product (bbp) in het eerste kwartaal. De OESO waarschuwt bovendien voor een afnemend vertrouwen in de economie. De combinatie van aanhoudende inflatie en zwakke activiteit zorgt voor nieuwe discussies over stagflatie. ECB-president Christine Lagarde deed dit scenario eerder nog af als onwaarschijnlijk.

Markt verdeeld over toekomstige verhogingen

De markt houdt al grotendeels rekening met een verhoging in juni. De verwachtingen voor de rest van het jaar verschuiven echter. Handelaren hebben hun voorspellingen teruggeschroefd van vier stappen naar een totale verhoging van ongeveer 70 basispunten. Uit een enquête van Bloomberg blijkt dat de meeste economen een tweede verhoging verwachten in september. De depositorente zou daarmee uitkomen op 2,5 procent.

Grote institutionele beleggers hebben echter een afwijkende mening. Analisten van JPMorgan Asset Management en Pictet stellen dat de zwakke groei de stap in juni tot een eenmalige gebeurtenis kan maken. Volgens hen verhoogt de ECB de rente vooral om haar institutionele geloofwaardigheid te behouden. Daarna zou een pauze volgen om het effect op de kwetsbare economie te beoordelen.

Bredere risico's en structurele schulden

Naast de rentetarieven richt de ECB zich steeds meer op structurele stabiliteit. Christodoulos Patsalides, de Cypriotische centralebankchef, pleitte onlangs voor de gezamenlijke uitgifte van Europese schulden. Dit moet een veilig beleggingsinstrument creëren dat kan concurreren met Amerikaanse staatsobligaties. Zo'n instrument kan de leenkosten verlagen en gezamenlijke projecten financieren, zoals defensie en AI-infrastructuur.

De centrale bank houdt ook nieuwe risico's in de financiële sector in de gaten. De directe blootstelling aan de recente onrust in de private kredietmarkt lijkt beperkt. Toch wijzen functionarissen op mogelijke cyberdreigingen door geavanceerde AI-modellen. Zij dringen er bij banken op aan om hun verdediging te versterken met het oog op toekomstige technologische veranderingen.

Hoe vond je dit artikel?