Shell: oliestromen Midden-Oosten hersteld tot circa 80% van vooroorlogs niveau

De oliestromen uit het Midden-Oosten zijn weer terug op ongeveer 80% van het niveau van vóór het conflict. Dat zei Shell-topman Wael Sawan op dinsdag 6 oktober op het Energy Intelligence Forum in Londen. Volgens hem blijkt daaruit dat landen in de regio hun leveringsafspraken met de wereldmarkt ondanks de spanningen kunnen nakomen.

Sawan waarschuwde wel dat dit niet onbeperkt vol te houden is. De ergste gevolgen van de crisis zijn volgens hem misschien verzacht, maar dat kan maar een tijd duren voordat er nieuwe verstoringen opduiken. Hoe langer het conflict duurt, hoe moeilijker het voor de markt wordt om uitval op te vangen.

De stromen door de Straat van Hormuz zijn volgens Sawan gestegen, maar nog niet normaal. Dat de klap meevalt, komt volgens hem ook door een lagere vraag uit China en hogere productie elders. Hij wees op het plan van de G7 van vorige week om maximaal 100 miljoen vaten olie uit noodvoorraden vrij te geven. Producenten in het Midden-Oosten onderzoeken daarnaast nieuwe pijpleidingen voor extra exportroutes.

Ramingen lopen uiteen

De schatting van Sawan valt lager uit dan andere tellingen. Voorlopige scheepvaartgegevens van Kpler laten voor ruwe olie zien dat er op 24 september en van 27 tot en met 29 september per dag 19,5 tot 22,5 miljoen vaten werd verscheept. Van maart 2025 tot en met februari 2026 was dat gemiddeld ongeveer 18 miljoen vaten per dag. Het zevendaagse gemiddelde kwam op 1 oktober uit op ongeveer 18,5 miljoen vaten.

Analisten van J.P. Morgan schatten het tiendaagse gemiddelde voor ruwe olie op 17,5 miljoen vaten per dag, ongeveer 98% van het vooroorlogse niveau. Precieze cijfers zijn lastig te geven. Schepen schakelen in Hormuz en delen van de Rode Zee vaak hun volgsignaal uit, waardoor ladingen buiten beeld blijven.

Olie zoekt andere routes

Vóór de oorlog ging 83% van de ruwe olie uit de regio door Hormuz. In september was dat volgens Kpler nog 60%. Ongeveer 23% werd buiten de zeestraat geladen, vooral in de Golf van Oman, en 17% vertrok via de Rode Zee. Veel olie die nog wel door Hormuz gaat, wordt onderweg op andere tankers overgeladen.

Saudi-Arabië voert sinds eind september weer olie af via de herstelde Oost-West-pijplijn, die Hormuz omzeilt. De leiding was op 10 september door droneaanvallen beschadigd. Na de herstart ging er ongeveer 3,5 miljoen vaten per dag doorheen, tegen een capaciteit van 7 miljoen.

Iran zelf laadde in september geen ruwe olie op tankers, zei de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent op 1 oktober. In augustus was dat nog ongeveer 250.000 vaten per dag, tegen ongeveer 1,7 miljoen vóór de oorlog.

Brandstoffen blijven achter

Het herstel geldt vooral voor ruwe olie. J.P. Morgan schat de stromen diesel, benzine en kerosine uit de regio op 3 miljoen vaten per dag, 58% van het vooroorlogse niveau. De bank wijt dat aan schade aan installaties en het grotere brandgevaar van deze producten voor tankers.

Aanvallen op schepen en geen diplomatieke doorbraak

Het Britse maritieme meldpunt UKMTO registreerde sinds 30 september meerdere incidenten in en rond de zeestraat. Op 4 oktober werd een tanker in Hormuz getroffen. Op maandag 5 oktober werden meerdere explosies vlak bij elkaar waargenomen, ongeveer 60 zeemijl ten zuiden van de Jemenitische havenstad Al Mukha.

Iran heropent de zeestraat pas als de Verenigde Staten voldoen aan zeven voorwaarden uit een memorandum van juni. Dat zei parlementsvoorzitter en hoofdonderhandelaar Mohammad Baqer Qalibaf op zondag 4 oktober. Tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties stelde Iran voor de scheepvaart binnen zeven dagen te hervatten als aan die eisen wordt voldaan. President Donald Trump wees dat voorstel eind september af. Washington reageerde vorige week via Qatarese bemiddelaars.

Vóór de oorlog, die in februari begon, ging ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie en het vloeibaar aardgas door Hormuz.

Olieprijs blijft rond $100

Op maandagochtend 5 oktober noteerde WTI voor levering in november 1,32% lager op $89,91 per vat. Brent stond 0,79% lager op $101,44. Op donderdag 1 oktober sloot Brent voor levering in december nog 4,4% hoger op $102,31. Die dag kwamen er berichten dat de Verenigde Staten een derde vliegdekschip naar het Midden-Oosten sturen. Ook schortte China de export van olieproducten op.

Analisten van ANZ wijzen erop dat de voorraden laag zijn na zes maanden waarin ze zijn aangesproken. Daardoor is de oliemarkt volgens hen gevoelig voor een nieuwe prijspiek.

Hoe vond je dit artikel?