Brent-olie nadert $88 terwijl verstoringen bij Hormuz recordwinsten opleveren

De Brent-olieprijs steeg vrijdag met 1,2% tot bijna $88 per vat. Daarmee sloot juli af met een winst van ongeveer 24% — de sterkste maandstijging voor deze benchmark sinds maart. De stijging volgt op een scherpe escalatie in het conflict tussen de VS en Iran, waardoor de oliedoorvoer door de Straat van Hormuz fors is beperkt. Door die smalle zeestraat loopt een aanzienlijk deel van de wereldwijde energiehandel.

Hoe de straat een knelpunt werd

Scheepsvolgbedrijf Kpler meldde dat het aantal doorvaarten door de Straat van Hormuz met 77% daalde ten opzichte van de vorige dag, tot slechts vijf schepen. Alle doorvaarten verliepen via de Iraanse route. Het Amerikaanse Centraal Commando (CENTCOM) bevestigde dat de straat open blijft voor commercieel scheepvaartverkeer, maar gaf aan dat het 30 commerciële schepen heeft omgeleid, twee heeft uitgeschakeld en twee heeft geënterd. Doel is een maritieme blokkade te handhaven die Iran belet olie en geraffineerde producten te exporteren.

Iran sloeg op meerdere fronten terug. Het Koeweitse ministerie van Defensie bevestigde dat de strijdkrachten Iraanse droonaanvallen op "vitale installaties" hebben onderschept op zaterdag. Neervallend schrapnel veroorzaakte materiële schade, maar er vielen geen slachtoffers. Volgens Bloomberg, dat zich baseerde op veiligheidsinlichtingenbedrijven en scheepsvolgsystemen, werd een vloeibaar aardgastanker die de straat doorkruiste getroffen door een projectiel. Beveiligingsadviesbureaus Vanguard Tech en Marisks identificeerden het schip als de Gaslog Shanghai. Een tweede tanker meldde een explosie in het water in de buurt.

De secretaris van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad waarschuwde dat verdere Amerikaanse escalatie niet alleen de Straat van Hormuz verder zou afsluiten, maar ook andere strategisch belangrijke zeeroutes zou blokkeren.

Recordwinsten voor de grote oliebedrijven

De leveringsverstoringen hebben zich direct vertaald in recordresultaten voor de grote geïntegreerde energiebedrijven. Chevron boekte zijn hoogste kwartaalnettowinst ooit: $12,1 miljard. Shell rapporteerde een nettowinst van $10,8 miljard — het meest winstgevende kwartaal sinds 2022. ExxonMobil noteerde een inkomen van $14,5 miljard over het tweede kwartaal, eveneens het sterkste resultaat sinds dat jaar. Alle drie profiteerden niet alleen van de hoge olieprijzen, maar ook van recordmarges in de olieraffinage en sterke winsten in de petrochemie in Noord-Amerika. Daar zijn binnenlandse grondstoffen goedkoop vergeleken met de op olie gebaseerde alternatieven die in Europa en Azië worden gebruikt.

De resultaten van Chevron overtroffen de verwachtingen van analisten. Het aandeel steeg vrijdag met meer dan 2%, waarmee de beurswaarde uitkwam boven $390 miljard. De resultaten van Exxon lagen dichter bij de schattingen; het aandeel daalde 1,5%.

Chevron-CEO Mike Wirth zei tijdens de resultatenpresentatie dat hij op de huidige prijsniveaus geen noemenswaardige vraaguitval ziet. "Vraagvernietiging is voor mij op geen enkele significante schaal zichtbaar," aldus Wirth. China blijft de voornaamste onzekere factor: de Chinese olie-invoer is met bijna 4 miljoen vaten per dag gedaald. Wirth schreef dat deels toe aan het aanspreken van strategische reserves, niet aan een blijvende structurele verschuiving.

TotalEnergies en Shell zijn eveneens goed gepositioneerd om van dezelfde dynamiek te profiteren. Shell-CEO Wael Sawan zei op een conferentie van de Wall Street Journal dat het bedrijf verwacht dat de olieprijzen op de langere termijn verder zullen stijgen — los van het huidige conflict. Shell schat dat bestaande olie- en gasvelden jaarlijks met 5% tot 7% in productie afnemen. Dat betekent dat nieuwe aanvoer voortdurend de dalende volumes moet compenseren, zelfs als de vraag stabiel blijft of groeit. Olie en aardgas samen waren in 2025 goed voor 32% van de wereldwijde energievraag, aldus het Internationaal Energieagentschap. Beide groeiden dat jaar.

Hoe de scenario's eruitzien

Elliot Hentov, macro-strateeg bij State Street Investment Management, schetste een basisscenario van terugkerende escalaties, onderhandelingen en gedeeltelijke akkoorden, waarbij een bredere deal weken tot maanden op zich laat wachten. In dat scenario zou de gemiddelde olieprijs uitkomen tussen $90 en $100 per vat, aldus Hentov. Een snelle terugkeer naar een staakt-het-vuren zou de prijzen in de tweede helft van het jaar onder $85 houden. State Street schat de kans op een ernstige escalatie — waarbij blijvende schade aan energie-infrastructuur ontstaat — op ongeveer 20%. Dat zou de prijzen boven $120 drijven, aldus het bedrijf.

Capital Economics merkte op dat de huidige olieprijzen de aanhoudende aanvoerrisico's mogelijk niet volledig weerspiegelen, omdat markten nog steeds rekening houden met enige verbetering van de energiestromen later dit jaar. Van OPEC+ wordt verwacht dat het kartel voor september een nieuwe productieverhoging van ongeveer 188.000 vaten per dag goedkeurt, in lijn met de recente maandelijkse verhogingen. Capital Economics betoogde echter dat het conflict de feitelijke exportcapaciteit van het kartel beperkt, ongeacht de bereidheid om meer te produceren.

De regering-Trump overweegt aanvallen op Iraanse energie-infrastructuur — waaronder olieraffinaderijen en energiecentrales — in de komende dagen. Dat meldde Axios, op basis van een niet nader genoemde Amerikaanse functionaris. Een definitief bevel is nog niet gegeven. Zo'n stap zou een aanzienlijke escalatie betekenen en het Israëlische leger voor het eerst in enkele weken bij de campagne kunnen betrekken.

Hoe vond je dit artikel?